AQSh ma'muriyati Eronning muzlatilgan aktivlarini sarflash bo'yicha reja ishlab chiqqanini ma'lum qildi. Yaqin Sharqdagi urushni tugatish bo'yicha muzokaralar davom etar ekan, Vashington bu mablag'lardan Amerika qishloq xo'jaligi mahsulotlarini sotib olish uchun foydalanishni taklif qilmoqda.
Prezident Donald Trump ma'muriyati muzlatilgan pullar AQSh qishloq xo'jaligi mahsulotlarini sotib olishga yo'naltirilishini, so'ngra ular Eronga yetkazib berilishini ta'kidlamoqda. Bu ikki davlat o'rtasidagi hozirda keskin cheklangan savdo aloqalariga 12 milliard dollarlik turtki berishi mumkin.
Shveytsariyadagi muzokaralardan so'ng Eronning bosh muzokarachisi Muhammad Bag‘ir G‘olibof 12 milliard dollar miqdoridagi muzlatilgan mablag'larni bo'shatish bo'yicha kelishuvga erishilganini aytdi. Biroq AQSh vitse-prezidenti JD Vens bu mablag'lar Eron tomonidan Amerika qishloq xo'jaligi mahsulotlarini sotib olish uchun ishlatilishini bildirdi.
Trump o'zining Truth Social tarmog'ida: "G'aznachilik chiqarayotgan pullar AQSh nazoratidagi eskrou hisobiga o'tadi va faqat Amerika fermerlaridan oziq-ovqat va tibbiy buyumlar sotib olishga sarflanadi", deb yozdi. U buni gumanitar inqiroz deb atadi va muzokaralar yaxshi ketayotganini ta'kidladi.
Eron tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Baqoiy esa mablag'lar "erkinlik bilan" sarflanishini va har qanday qishloq xo'jaligi xaridlari narx va sifat asosida amalga oshirilishini, Vashington tomonidan belgilangan shartlar emasligini aytdi. Eron elchisi Ali Bahrayniy ham AQSh da'volarini rad etdi.
Iqtisodchilarning fikricha, bu taklif Trumpning Xitoy bilan savdo urushida zarar ko'rgan amerikalik fermerlar orasida obro'sini oshirishga qaratilgan. Peterson xalqaro iqtisodiyot instituti eksperti Kallen Xendriksning so'zlariga ko'ra, bu Eronga to'g'ridan-to'g'ri pul o'tkazmasidan qochish usuli bo'lishi mumkin.
AQSh va Eron o'rtasidagi tovar va xizmatlar savdosi 2024-yilda 838 million dollarni tashkil etgan, shundan 742 millioni xizmatlar sohasiga to'g'ri keladi. Mutaxassislar keng ko'lamli savdo aloqalarini tiklash qiyinligini, chunki ikkala tomon ham buni o'z ichki auditoriyasiga sotishga tayyor emasligini ta'kidlamoqda.
1979-yilgi islom inqilobigacha Eron AQShning Yaqin Sharqdagi eng yaqin ittifoqchilaridan biri edi. Savdo aloqalari 1950-yillardan 70-yillarning oxirigacha jadal rivojlandi. Biroq 1979-yilda AQSh elchixonasidagi garovga olish inqirozidan so'ng Prezident Jimmi Karter Eron aktivlarini muzlatib qo'ygan edi.
Source: www.aljazeera.com