Sharqiy Germaniya (GDR) davrida minglab sportchilar davlat tomonidan uyushtirilgan doping dasturi qurboni bo‘lgan. Ko‘pchilik hali ham sog‘liq muammolaridan azob chekmoqda. Germaniya hukumati komissari Evelyn Zupke yangi hisobotida jabrlanganlar uchun yetarli yordam mavjud emasligini ta’kidladi.

Hisobotga ko‘ra, majburiy doping “siyosiy hokimiyatning qo‘pol suiiste’moli” bo‘lib, sportchilarni “davlat harakatining oddiy ob’ektiga aylantirgan va insoniy qadr-qimmatini jiddiy buzgan”. Zupke qonunchilikni o‘zgartirishni talab qildi.

1974-yilda joriy etilgan doping dasturi 1989-yilga kelib 10 000 dan 15 000 gacha yosh sportchini qamrab olgan. Ularga asosan anabolik steroidlar berilgan, ko‘pincha ularning bilimi yoki roziligisiz. Ba’zi qurbonlar atigi 13 yoshda bo‘lgan.

Doping Sharqiy Germaniyani sport qudratiga aylantirgan bo‘lsa-da, 1990-yilda birlashishdan keyin dastur haqidagi haqiqat oshkor bo‘ldi. Zupke Germaniyaning Olimpiya o‘yinlariga mezbonlik qilish istagi fonida bu muammoni hal qilish muhimligini ta’kidladi.

2025-yilda qabul qilingan qonunlar GDR qurbonlariga tovon to‘lashni nazarda tutadi. Biroq Zupke “diktatura soyasi uzoq: ko‘plab qurbonlar sog‘liq oqibatlaridan azob chekishda davom etmoqda” dedi.

Source: www.dw.com