Filippinning Ifugao provinsiyasidagi Batad qishlog‘i, YuNESKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan sholi terrasalari bilan mashhur. Ammo so‘nggi yillarda kuchli bo‘ronlar va iqlim o‘zgarishi bu qadimiy inshootlarni xavf ostiga qo‘ymoqda.

2025-yil noyabrida Fung-wong super tayfuni keltirib chiqargan ko‘chki ikki kishining hayotiga zomin bo‘ldi va asrlar davomida sug‘orish tizimini vayron qildi. Taxminan 2,2 gektar sholi maydoni zarar ko‘rdi, 150 fermer jabrlandi.

Mahalliy oqsoqol Apu Pennengning so‘zlariga ko‘ra, bu eng yomon ko‘chki bo‘lgan. U terrasalar ustidagi o‘rmonsiz maydonga ishora qilib, vaziyatning og‘irligini ta’kidladi.

“Save the Ifugao Terraces Movement” rahbari Marlon Martinning ta’kidlashicha, iqlim o‘zgarishi tuproqning namligini buzib, yoriqlar paydo bo‘lishiga va eroziyaga olib kelmoqda. Super El-Nino bu muammolarni yanada kuchaytirishi mumkin.

Ifugao provinsiyasi qishloq xo‘jaligi boshqarmasi rahbari Stiv Bakkayning aytishicha, terrasalarni tiklash uchun 500 ming dollar kerak. Hozircha mahalliy aholi o‘z kuchi bilan kanallarni ta’mirlashga harakat qilmoqda.

Batad qishlog‘i rahbari Romeo Heppog sholi terrasalari nafaqat tirikchilik manbai, balki ularning o‘ziga xosligi va ajdodlar bilan bog‘liq muqaddas meros ekanini aytadi. Har yili o‘tkaziladigan hosil bayrami bu an’anani saqlashga xizmat qiladi.

Iqlim o‘zgarishiga qaramay, mahalliy aholi o‘z urf-odatlari va texnikalariga tayanib, terrasalarni asrashga intilmoqda. Ammo mutaxassislarning fikricha, barqarorlik uchun milliy darajadagi yordam zarur.

Source: www.aljazeera.com