“Chegara bilmas muxbirlar” (RSF) xalqaro tashkiloti 2-noyabr — Jurnalistlarga qarshi jinoyatlar uchun jazosizlikka barham berish xalqaro kuni munosabati bilan o‘zining navbatdagi “Matbuot erkinligi yirtqichlari” ro‘yxatini keng jamoatchilikka taqdim etdi. Mazkur yangilangan ro‘yxatda jami 33 nafar shaxs va turli tashkilotlar o‘rin olgan bo‘lib, ular jurnalistlarga nisbatan qo‘llaniladigan tazyiq usullariga ko‘ra beshta asosiy toifaga — siyosiy, xavfsizlik, huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy yo‘nalishlarga bo‘lingan.
Diqqatga sazovor jihatlardan biri, bu yilgi qora ro‘yxatga AQSh regimi rahbari Donald Tramp ham kiritilgani bo‘ldi. RSF vakillarining ta’kidlashicha, AQSh regimi rahbari ikkinchi muddatining ikki yillik davri ham yakunlanmagan bir paytda matbuot vakillariga nisbatan muntazam hujumlar uyushtirgan. Shuningdek, tashkilot ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh Jahon matbuot erkinligi indeksida pastlab, ayni paytda 64-pog‘onani band etib turibdi, bu esa Amerika jamiyatidagi so‘z erkinligi masalalarida jiddiy muammolar borligini ko‘rsatadi.
Qayd etilishicha, Rossiya regimi va AQSh regimi ro‘yxatda eng ko‘p vakillarga ega bo‘lgan davlatlar sifatida qayd etilib, har biridan to‘rttadan nomzod kiritilgan. Xususan, AQSh rejimidan Donald Trampdan tashqari, FCC raisi Brendan Karr, tadbirkor Ilon Mask hamda yirik texnologik gigantlar Alphabet va Meta kompaniyalari ushbu shubhali ro‘yxatdan joy olgan. Rossiya tomonidan esa Vladimir Putin, “Roskomnadzor” idorasi, tadbirkor Vladimir Tabak hamda RT bosh muharriri Margarita Simonyan tilga olingan.
Markaziy Osiyo mintaqasidan mazkur ro‘yxatga faqatgina Qozog‘iston rahbari Qasim-Jomart Toqayev kiritilgan bo‘lib, u jurnalistlarni sud tizimi orqali ta’qib qilgani sababli “huquqiy yirtqichlar” toifasiga kiritilgan. Shuningdek, Yevropa va boshqa hududlardagi qator rahbarlar, jumladan, Turkiya regimi rahbari Rejep Tayyip Erdog‘an ham sud jarayonlari orqali matbuotni cheklashda ayblanib shu ro‘yxatdan joy olgan.
Source: www.gazeta.uz