AQSh prezidenti Donald Tramp Michigan shtatidagi tarafdorlari oldida so‘zlagan nutqida Vashington Eron bilan “juda do‘stona muzokaralar” olib borayotganini ma’lum qildi. U harbiy zarbalarni to‘xtatganidan so‘ng, diplomatik jarayonni qayta tiklash imkoniyati paydo bo‘lganini ta’kidladi.
Trampning so‘zlariga ko‘ra, muzokaralarda muvaffaqiyatga erishish “yaxshi imkoniyat” bor, biroq u muzokaralar barbod bo‘lsa, harbiy harakatlar qayta tiklanishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Eron rasmiylari esa Vashington bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar olib borayotganini rad etmoqda. Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Esmoil Baqoiy Tehron AQSh bilan muzokara qilmayotganini, ammo “vositachilar Amerika tomonidan mintaqadagi voqealar yuzasidan xabarlarni yetkazishi mumkinligini” bildirdi.
Axios nashriga ko‘ra, Ummon sultoni vositachilik qilmoqda, Qatar, Pokiston va Misr ham Trampning maxsus elchilari Stiv Uitkoff va Jared Kushner bilan birga muzokaralarda ishtirok etmoqda.
Muzokaralar ikki tomon o‘rtasidagi ikki haftalik shiddatli to‘qnashuvlardan so‘ng boshlangan. Iyun oyida imzolangan anglashuv memorandumi (MoU) aprel oyidagi sulhni uzaytirgan va keng qamrovli muzokaralar uchun asos yaratgan edi. Biroq, uni amalga oshirish va bir qator bandlarning matni yuzasidan kelishmovchiliklar, ayniqsa, Fors ko‘rfazidagi neft eksporti uchun muhim bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat masalasida yuzaga keldi.
Muzokaralarning uchinchi kuni davom etmoqda va asosiy e’tibor Hormuz bo‘g‘oziga qaratilgan. Tomonlar kelishuvni saqlab qolish va navbatdagi to‘qnashuvlarning oldini olishga harakat qilmoqda.
Biroq, ekspertlarning fikricha, oldingi urinishlar muvaffaqiyatsizlikka uchragan bir paytda, bu diplomatik tashabbusning muvaffaqiyat qozonishi shubhali. Muzokaralar, shuningdek, tez o‘zgarayotgan strategik vaziyat fonida olib borilmoqda: Yamandagi hutiylar Qizil dengizda yangi front ochgan, Ukraina mojaroga tobora ko‘proq jalb qilinmoqda, AQShning o‘q-dorilari zaxirasi kamayib borayotgani xabar qilinmoqda, Eron iqtisodiyoti og‘ir ahvolda va neft bozorlari notinch.
Trampning Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bilan bo‘lajak uchrashuvi ham muzokaralar yo‘nalishiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com