AQSh Vakillar palatasi yaqinda 2027-moliyaviy yil uchun Milliy Mudofaa Avtorizatsiya Qonunini (NDAA) tor ovoz farqi bilan qabul qildi. Ushbu keng qamrovli mudofaa xarajatlari to'g'risidagi qonun loyihasi harbiy ustuvorliklarni belgilaydi.
Qonunchilikka Isroil bilan bog'liq harbiy dasturlar uchun 750 million dollar ajratilgan, bu o'tgan yilga nisbatan 65 million dollarga ko'p. Bu AQShning G'azodagi urush davomida Isroilga harbiy yordam ko'rsatishi haqidagi munozaralar fonida yuz bermoqda.
Biroq, NDAA hali qonun kuchiga ega emas. Loyiha endi Senatga yo'naltiriladi, u erda uning kelajagi noaniq. Senat demokratlari avvalroq Senat versiyasini bloklagan edi. Qonun loyihasi prezidentga imzolash uchun yuborilishidan oldin Kongressning ikkala palatasidan o'tishi kerak.
Vakillar palatasi loyihasi turli xil munosabatlarga sabab bo'ldi. Isroil tarafdori guruhlar, jumladan AIPAC, moliyalashtirishni olqishladi, boshqa tashkilotlar esa AQSh harbiy yordamini tanqid qilib, bu G'azodagi harbiy kampaniyaga hissa qo'shishi mumkinligini ta'kidladi.
Agar Vakillar palatasi versiyasi o'zgarishsiz qabul qilinsa, 500 million dollar Isroilning Temir Gumbaz kabi raketaga qarshi mudofaa tizimlariga yo'naltiriladi. Qolgan 250 million dollar esa dronlarga qarshi tizimlar, yer osti operatsiyalari va sun'iy intellektga asoslangan texnologiyalar kabi boshqa harbiy qobiliyatlarni qo'llab-quvvatlaydi.
AQShning Isroilga harbiy yordami bir necha o'n yilliklar davomida kengaygan. 2016-yilda ikki davlat 10 yillik memorandumni imzolagan bo'lib, u 33 milliard dollar xorijiy harbiy moliyalashtirish va 5 milliard dollar raketaga qarshi mudofaa dasturlarini o'z ichiga olgan. Braun universitetining hisob-kitobiga ko'ra, 2023-yil oktabrdan 2025-yil sentabrgacha AQSh Isroilga taxminan 21 milliard dollar harbiy yordam ko'rsatgan.
Isroilning harbiy ta'minot zanjirida RTX, Boeing, Lockheed Martin va Palantir kabi yirik mudofaa pudratchilari, shuningdek, Toyota, General Motors va Amazon kabi boshqa soha kompaniyalari ishtirok etadi. Palantirning aksiyalari 2023-yil oktabrdan beri 618 foizga o'sgan.
Source: www.aljazeera.com