Tinch okeani mintaqasida kuchayib borayotgan El-Ninyo iqlim hodisasi Sharqiy va Janubi-Sharqiy Osiyo bo‘ylab halokatli to‘fonlar, kuchli yog‘ingarchiliklar va infratuzilma inqirozlarini keltirib chiqarmoqda. Filippin, Xitoy va Yaponiya sohillariga yopirilayotgan ketma-ket tabiiy ofatlar o‘nlab odamlarning hayotiga zomin bo‘lib, aeroportlar faoliyatini to‘xtatdi hamda qishloq xo‘jaligiga jiddiy zarar yetkazdi. Mutaxassislarning fikricha, okean suvining haddan tashqari isishi bo‘ronlarning kuchayishi va ularning oldindan aytib bo‘lmas yo‘nalishlarda harakatlanishiga zamin yaratmoqda.
Yil davomida kuzatilgan tabiiy ofatlar ko‘lami ayniqsa xavotirli tus olgan. Oktabr oyida 5-toifali dovulga tenglashgan va shamol tezligi soatiga 295 kilometrgacha yetgan "Champi" to‘foni Tayvan va Yaponiya orollariga xavf soldi. Gonkong va Yaponiyada yuzlab aviaqatnovlar bekor qilindi, Okinava orollarida esa 15 mingdan ziyod xonadon elektr energiyasidan uzildi. Xitoyda esa "Delfin" va "Saudel" to‘fonlari qator shaharlarda suv toshqinlarini keltirib chiqardi, Xitoy hukumati aholini evakuatsiya qilish va ogohlantirish tizimlarini modernizatsiya qilish bo‘yicha tezkor choralarni ko‘rdi.
Tinch okeanidagi siklonik faollik o‘lchovi (ACE) joriy yilda so‘nggi 30 yillik o‘rtacha ko‘rsatkichdan qariyb ikki baravar yuqori bo‘lishi bashorat qilinmoqda. Filippin milliy ob-havo byurosi iqlimshunoslari Tinch okeanining haroratini "olovdek yonayotgan bemor"ga qiyoslab, yaqin oylarda yanada og‘irroq tebranishlar kutilayotganidan ogohlantirmoqda. Okean yuzasi harorati me’yordan 4 darajagacha ko‘tarilib, 1949-yildan buyon eng yuqori rekordni yangiladi.
Mintaqa davlatlari vaziyatning yanada og‘irlashishiga hozirlik ko‘rmoqda. Tokiodagi Yaponiya rejimi aholini oziq-ovqat zaxiralarini to‘plashga va ehtiyot choralarini ko‘rishga chaqirgan bo‘lsa-da, mutaxassislar kutilayotgan tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf etishda jiddiy qiyinchiliklar yuzaga kelishini ta’kidlamoqda. Shu bilan birga, Filippin va unga qo‘shni hududlarda guruch hosilining nobud bo‘lishi oziq-ovqat inqirozi xavfini kuchaytirmoqda, bu esa aholi orasida ijtimoiy noroziliklarning ortishiga sabab bo‘lmoqda.
Source: www.bbc.co.uk