Ispaniyaning Shimoliy Afrikadagi Seuta anklaviga so'nggi 24 soat ichida Marokashdan taxminan 60 ming muhojir o'tgani ma'lum qilindi. Seuta prezidenti Xuan Xesus Vivas matbuot anjumanida kamida 34 kishi o'tish paytida halok bo'lganini tasdiqladi.
Ushbu oqim Ispaniya Oliy sudining ushbu oyda qabul qilgan qaroridan so'ng yuz berdi. Qarorga ko'ra, Seuta yoki Melilya anklavlariga dengiz orqali yetib kelmoqchi bo'lgan muhojirlarni Marokashga qaytarish taqiqlangan. Bosh vazir Pedro Sanches vaziyatni "hujum" deb atadi va hukumat barcha noqonuniy muhojirlarni imkon qadar tezroq Marokashga qaytarishga harakat qilayotganini aytdi.
Seuta, Marokashning shimoliy sohilida joylashgan bo'lib, Gibraltar bo'g'ozi orqali Ispaniya materigidan ajralgan. Bu shahar uzoq vaqtdan beri Yevropaga yetib olmoqchi bo'lgan muhojirlar uchun asosiy nuqta bo'lib kelgan. Mahalliy rasmiylar so'nggi paytlarda o'tishga urinishlar ko'paygani sababli Madriddan yordam so'ragan edi, ammo payshanba kuni chegara nazorati buzilgani sababli tartibsizliklar yuz berdi.
Payshanba kungi videolarda minglab odamlarning shaharga suzib kirgani, mahalliy ommaviy axborot vositalari esa juma kuni ham o'tishlar davom etganini xabar qildi. Xesus Vivas vaziyatni "chidab bo'lmas" deb atadi va kelganlar shahar aholisining qariyb 70 foizini tashkil etishini aytdi (shahar aholisi 83,600 kishi).
Ispaniya armiyasi Seuta va Melilya shaharlarida xavfsizlikni kuchaytirish uchun safarbar etildi. Bosh vazir Sanches Seutaga tashrifi chog'ida bu Ispaniya hududiy yaxlitligiga hujum ekanligini ta'kidladi va Marokash bilan chegarani mustahkamlash rejalarini e'lon qildi. U voqealarda jinoiy tarmoqlar Oliy sud qarorini manipulyatsiya qilganini va noto'g'ri ma'lumotlar "yong'in kabi tarqalganini" aytdi.
Seuta va Melilya XV asrdan beri Ispaniya tarkibida bo'lib, 1995 yildan beri cheklangan o'zini o'zi boshqarish huquqiga ega. Ular Yevropa Ittifoqining Afrika bilan yagona quruqlik chegaralarini tashkil qiladi. Kelganlarning aksariyati yosh erkaklar, ammo ayollar, bolalar va hatto chaqaloqlar ham bor. Rasmiylar so'nggi 24 soatda noqonuniy o'tganlarning kamida 7,000 nafari voyaga yetmaganlar ekanini taxmin qilmoqda.
Muhojirlardan biri Reuters agentligiga Marokashga qaytayotganini aytib, "Bu umuman yaxshi emas va qiziqarli ham emas. Odamlar bu yerda o'lmoqda. Iltimos, agar hali kelmagan bo'lsangiz, kelmang. Buni qilmang", dedi. Seuta aholisi qo'rquvda ekanini bildirib, bir shifoxona qo'riqchisi "Hech kim ko'chaga chiqmayapti. Ular qo'rqishadi. Bu avvalgidan kuchliroq va tajovuzkorroq", degan.
Oxirgi marta 2021 yilda ham shunday oqim kuzatilgan, o'shanda Marokash hukumati G'arbiy Sahroi Kabir bo'yicha Ispaniya bilan kelishmovchilikdan so'ng 8,000 kishiga chegarani kesib o'tishga ruxsat bergan edi. Bu diplomatik mojaro Sanchesning mustaqillikni qo'llab-quvvatlovchi Jazoirga tashrifidan so'ng yana avj oldi.
Italiya Bosh vaziri Jorja Meloni Seutadagi voqealarni "dahshatli" deb atadi va bunday "nazoratsiz immigratsiya" Yevropa uchun xavfsizlik tahdidi ekanini yozdi. U Ispaniya bilan Shengen kelishuvini to'xtatishni taklif qildi, biroq Ispaniya tashqi ishlar vaziri bu so'zlarni "hamkor va do'st davlat uchun nomaqbul" deb atadi va Italiya elchisini chaqirdi. Yevropa Ittifoqi rahbari Ursula fon der Lyayen Seutadagi tasvirlarni "qabul qilib bo'lmaydigan" deb atadi, Finlyandiya va Germaniya rahbarlari ham Ispaniyani chegarani himoya qilmaganlikda aybladi.
Source: www.bbc.co.uk