Xamas guruhi G‘azo sektorida Isroil urushini to‘liq tugatishga qaratilgan kelishuvga rozi bo‘ldi. Ushbu kelishuv bosqichma-bosqich qurol-yarog‘larni topshirish va tarqatib yuborishni nazarda tutadi. Buning evaziga Isroil o‘z qo‘shinlarini ma’lum vaqt oralig‘ida hududdan olib chiqishi kerak.
Kelishuv payshanba kuni kechqurun AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan e’lon qilindi. AQSh boshchiligidagi Tinchlik Kengashi va G‘azo uchun Xalqaro Barqarorlashtirish Kuchlari Misr, Qatar, Turkiya va AQSh vositachilari sulhning navbatdagi bosqichi uchun yo‘l xaritasini yakunlaganini ma’lum qildi.
Misrda AQSh, Qatar va Turkiya vakillari ishtirokida kelishuvning ikkinchi bosqichi ijrosini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha muzokaralar o‘tkazilishi kutilmoqda. Biroq Isroil hali taklifni ochiq qo‘llab-quvvatlamagan, Xamas esa Isroil o‘z majburiyatlarini bajarmaguncha kelishuvning hech bir qismini amalga oshirmasligini bildirgan.
Ushbu e’lon Falastin aholisining Isroilga bo‘lgan ishonchsizligi fonida yuz bermoqda. 2025-yil 10-oktabrda kuchga kirgan sulhdan beri Isroil hujumlari kamida 1100 falastinlikning hayotiga zomin bo‘ldi. Isroil, shuningdek, gumanitar yordam yetkazib berishni cheklashda davom etmoqda va “Sariq chiziq”ni G‘azo ichkarisiga kengaytirmoqda.
Tramp o‘zining Truth Social tarmog‘ida “Tinchlik Kengashi G‘azodagi Xamas va boshqa barcha qurolli guruhlarning TO‘LIQ QUROLSIZLANISHIGA doir TARIXIY kelishuvga erishdi. Bu doimiy TINCHLIK va XAVFSIZLIK sari ulkan qadam”, deb yozdi. U kelishuv bosqichma-bosqich amalga oshirilishini, qurol topshirish jarayoni yakunlanishi bilan Isroil qo‘shinlari chiqib ketishini ta’kidladi.
Xamas muzokara guruhi a’zosi G‘ozi Hamad Al Jazeera telekanaliga bergan intervyusida “Isroil bosqinchi kuchlari o‘z majburiyatlarini bajarmasa, Xamas G‘azo tinchlik kelishuvining hech bir qadamini amalga oshirmaydi”, dedi. U qurol topshirish masalasiga Isroil aralashmasligini va bu vazifani milliy qo‘mita bajarishini qo‘shimcha qildi.
Kelishuvga ko‘ra, jarayon barcha tomonlar rasman rozi bo‘lganidan 14 kun o‘tib boshlanadi. Xalqaro Barqarorlashtirish Kuchlari yangi Falastin politsiyasini tayyorlaydi, falastinliklar va chekinayotgan Isroil qo‘shinlari o‘rtasida joylashadi hamda qurol topshirish jarayonini nazorat qiladi. Demilitarizatsiya bosqichi 200-300 kun davom etishi mumkin.
Biroq ko‘plab tahlilchilar kelishuvga shubha bilan qarashmoqda. San-Fransisko universiteti o‘qituvchisi Stiven Zunes Isroil kelishuvni qayta talqin qilishi yoki buzishi mumkinligini, chunki u AQShning siyosiy yordamiga ishonishini ta’kidladi. Kuinsi instituti vakili Adam Vaynshteyn esa Xamasning barcha qurollarini topshirishiga shubha borligini, turli guruhlar kelishuvni buzishi mumkinligini aytdi.
G‘azo shahridan Al Jazeera muxbiri Ibrohim al-Xaliliyning xabar berishicha, oddiy falastinliklar uchun asosiy savol – bu e’lonlar qachon ularning hayotida o‘zgarish yaratadi. Ular zo‘ravonlik tugashini, uylariga qaytishni va urush haqiqatan ham tugashini istaydilar.
Source: www.aljazeera.com