Avstraliya internet regulyatori eSafety tomonidan e'lon qilingan yangi tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, hukumatning 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlash to‘g‘risidagi qarori qabul qilinganiga uch oy bo‘lishiga qaramay, o‘smirlarning 80 foizdan ortig‘i hali ham ushbu platformalardan foydalanmoqda. Bu, asosan, texnologiya kompaniyalarining yoshni tekshirish tizimlarini joriy etmagani bilan bog‘liq.
Juma kuni chop etilgan hisobotga ko‘ra, 10 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning aksariyati mart oyida ham ijtimoiy tarmoqlardan taqiq joriy etilishidan oldingi kabi foydalanishda davom etmoqda. Shu bilan birga, ota-onalarning bu boradagi xabardorligi pasaygan.
eSafety bayonotida ta'kidlanishicha, taqiqdan oldin ijtimoiy tarmoq hisoblariga ega bo‘lgan ko‘plab o‘smirlar o‘z hisoblarini saqlab qolish yoki yangilarini yaratish imkoniyatiga ega bo‘lishgan. Buning asosiy sababi sifatida platformalarning yoshni tasdiqlash bo‘yicha samarali choralarni joriy etmagani ko‘rsatilgan.
Avstraliya hukumati bolalar va yoshlarning ruhiy va jismoniy salomatligiga ijtimoiy tarmoqlarning salbiy ta'siridan xavotirlanib, dunyoda birinchi bo‘lib bunday taqiqni joriy etgan edi. Ushbu tajriba boshqa ko‘plab davlatlar tomonidan diqqat bilan kuzatilmoqda, ular ham shunga o‘xshash cheklovlarni joriy etishni rejalashtirmoqda.
Taqiqdan oldin so‘rovda qatnashgan bolalarning qariyb 86 foizi kamida bitta yosh cheklangan platformadan foydalanishini bildirgan. Uch oydan so‘ng bu ko‘rsatkich 81 foizdan yuqoriligicha qolmoqda. O‘smirlarning qariyb 58 foizi ijtimoiy tarmoqlardan har kuni foydalanishini aytgan, bu taqiqdan oldingi 60 foizga yaqin ko‘rsatkichdan deyarli farq qilmaydi.
Hisobotda sport va jismoniy faollik, san'at va musiqa, do‘stlar va oila bilan vaqt o‘tkazish hamda jamoat tadbirlarida qatnashish kabi sohalarda sezilarli o‘zgarishlar qayd etilmagan.
Hisoblarini saqlab qolgan bolalarning yarmiga yaqini platformalar ularning yoshini tekshirmaganini, shuning uchun ular xizmatlardan foydalanishda davom etayotganini aytgan. Boshqalar esa o‘z hisoblarida yoshi 16 va undan katta deb ko‘rsatilganini yoki yoshni tekshirish tizimlari noto‘g‘ri ishlagani uchun ularni kattaroq deb hisoblaganini bildirishgan.
Avstraliya hukumati shanba kuni o‘z taqiqini himoya qilishga harakat qildi. Mahsuldorlik, raqobat, xayriya va g‘aznachilik bo‘yicha yordamchi vazir Endryu Li regulyator xulosalari bilan yuzma-yuz kelganidan so‘ng, taqiq allaqachon milliy muhokamani o‘zgartirganini ta'kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu "ota-onalar o‘rtasidagi suhbatda muhim o‘yin o‘zgartiruvchi" bo‘ldi.
"Biz millionlab hisoblarni yopdik", dedi Li televideniye orqali. "Biz hech qachon 100 foiz rioya qilinishini kutmagandik. Spirtli ichimliklarni sotish bo‘yicha yosh cheklovi qonunlariga ham 100 foiz rioya qilinmaydi, lekin bu qonunlarning mavjudligi baribir to‘g‘ri".
Tanqidchilar taqiqning samarasizligini va texnologiya kompaniyalarining mas'uliyatsizligini ta'kidlamoqda. Ular hukumatni yoshni tekshirish tizimlarini majburiy joriy etish bo‘yicha aniq choralar ko‘rishga chaqirmoqda. Shu bilan birga, ba'zi ekspertlar taqiqning o‘zi emas, balki ta'lim va ota-onalar nazoratini kuchaytirish muhimroq ekanini aytmoqda.
Source: www.aljazeera.com