Rossiya raketalari va dronlari Ukrainaning Qora dengiz bo'yidagi portlarini, jumladan Odesani ham muntazam ravishda bombardimon qilmoqda. Ushbu hujumlar natijasida port infratuzilmasi jiddiy zarar ko'rmoqda, kemalar cho'kmoqda va tinch aholi orasida qurbonlar soni ortmoqda.
Odesa portining omborxona smenasi menejeri Svitlana Halchenko hujum paytida o'z hamkasblarini yo'qotganini aytadi. Uning so'zlariga ko'ra, ballistik raketa portda portlagan, natijada kran operatori va haydovchi halok bo'lgan. Svitlananing o'zi ham yaralangan, oyog'i va belida shrapnel qoldiqlari saqlanib qolgan, ammo u ishda davom etishga qaror qilgan.
Ukraina port ma'muriyati ma'lumotlariga ko'ra, iyul oyida Rossiya fuqarolik kemalariga 57 marta hujum qilgan, ulardan 22 tasi dengizda sodir etilgan. Port infratuzilmasiga esa 67 ta zarba berilgan. Bu hujumlar xalqaro kemalarga qarshi eng ko'p va eng halokatli hujumlar bo'lib, 19-iyul kuni Turkiyaga tegishli "Golden Leo" kemasi uchta raketa bilan urilib, 9 kishi halok bo'lgan.
Lloyd's List jurnalining hisobotiga ko'ra, Qora dengiz hozirda dunyodagi eng xavfli dengiz hududiga aylangan. Iyul oyi Rossiya bosqinidan beri dengizchilar uchun eng halokatli oy bo'ldi. Ukraina dengiz transporti ishchilari kasaba uyushmasi raisi Oleg Grygoriukning aytishicha, portda ishlash frontdagi janglardan ham xavfliroq.
Odesaning Rossiya tomonidan bosib olingan hududlarga yaqinligi tufayli ishchilar hujumlarga tezda javob bera olmaydi. "Qrimdan raketa bir daqiqada uchib keladi. Kran ustida o'tirganingizda, tushish va panohga borish uchun uch yarim daqiqa kerak. Buning uchun vaqt yo'q", deydi Grygoriuk.
Portlardagi vaziyat og'ir. Odesa porti bo'sh, kranlar ishlamayapti, faqatgina texnik xizmat ko'rsatish guruhlari ishlamoqda. Port menejerlaridan biri "Mening yuragim ezilgan", deydi. "Odatda dengizda ham navbat bo'lardi, endi esa hech kim kelmaydi".
Ukraina harbiy ma'muriyati portlarga tashrif buyurishni cheklagan, chunki ular Rossiyaga zarar yetkazilgan joylar haqida ma'lumot berishni istamaydi. Ammo bizga ikkita zarar ko'rgan yuk kemasini ko'rishga ruxsat berishdi, ularning ikkalasi ham jiddiy shikastlangan.
Portlarning yopilishi Ukraina iqtisodiyotiga katta zarar yetkazmoqda. Ukraina dunyodagi eng yirik don ishlab chiqaruvchilardan biri bo'lib, jahon bug'doy eksportining 6 foizini va makkajo'xori eksportining 10 foizini ta'minlaydi. Ammo hozir eksport hajmi uchdan birga kamaygan.
Nibulon kompaniyasining savdo direktori Volodimir Slavinskiyning aytishicha, Ukraina allaqachon 500-700 ming tonna don va moyli ekinlarni eksport qila olmagan. Bu yozgi hosil uchun eng noqulay payt, chunki fermerlar hosilni tezda yig'ib olishlari kerak.
Odesa aholisi esa odatdagidek yashashda davom etmoqda. Plyajlar to'la, sayyohlar kelmoqda, lekin sirenalar va portlashlar odatiy holga aylangan. Iyun oyida 26 yoshli Daria Kravchenko raketa qoldiqlari tufayli halok bo'lgan. Odesa yaqinida 83 yoshli Andriy Dudikning uyi ham vayron bo'lgan, ammo u omon qolgan.
Rossiya hukumatining bu hujumlari Ukrainaning Qora dengizdagi savdo yo'llarini butunlay to'sib qo'yishga qaratilgan. Bu nafaqat Ukraina iqtisodiyotiga, balki global oziq-ovqat xavfsizligiga ham jiddiy tahdid solmoqda.
Source: www.bbc.co.uk