Liviya neft sanoati yana bir og‘ir sinovga duch keldi. Zaviya shahridagi yirik neftni qayta ishlash zavodida uchuvchisiz samolyot hujumi natijasida yong‘in kelib chiqdi. Mamlakat milliy neft kompaniyasi (NOC) hujumlar davom etsa, fors-major holatini e’lon qilish va zavod faoliyatini to‘xtatish bilan tahdid qilmoqda.
Liviya tez yordam va favqulodda vaziyatlar xizmati seshanba kuni bergan bayonotda yong‘indan jiddiy jarohat olganlar yo‘qligini, ko‘pchilik bemorlar tutundan nafas olish qiyinlishuvi bilan davolanganini ma’lum qildi. Al Jazeera tomonidan tasdiqlangan videolarda zavod ustida ulkan alanga va qora tutun ko‘tarilayotgani aks etgan. Zavod kuniga 120 ming barrel neft qayta ishlash quvvatiga ega bo‘lib, mamlakatdagi eng yirik ishlayotgan zavod hisoblanadi.
NOC Facebook’dagi bayonotida yong‘in dushanba kuni kechqurun Brega Oil kompaniyasiga tegishli 402-T sonli rezervuarda boshlangani, unda 4,5 million litr benzin bo‘lgani va rezervuar to‘g‘ridan-to‘g‘ri nishonga olingani, natijada kuchli yong‘in kelib chiqib, rezervuar butunlay qulab tushgani aytilgan. Shuningdek, yakshanba kuni zavodning suv tuzsizlantirish qurilmasiga, shanba kuni esa nafta rezervuariga uchuvchisiz samolyotlar hujum qilgani qayd etilgan.
NOC mintaqada “maksimal favqulodda holat” e’lon qilib, hukumatni tergov boshlash va aybdorlarni javobgarlikka tortishga chaqirdi. Biroq hujumlar uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olganlar yo‘q. Keyingi bayonotda NOC zavod hali ham sabotaj hujumlariga uchrayotganini, Zaviya neftni qayta ishlash kompaniyasining neft aralashtirish va to‘ldirish qurilmasiga yana bir uchuvchisiz samolyot hujum qilganini, ammo qurbonlar va zarar bo‘lmaganini ma’lum qildi.
Brega Oil kompaniyasi barcha tomonlarni jangovar harakatlarni to‘xtatishga va neft inshootlaridan uzoqda turishga chaqirdi. “Neft inshootlari muhim infratuzilma bo‘lib, barcha liviyaliklarga tegishli”, deyiladi kompaniya bayonotida. Bu hujumlar Liviya xavfsizlik sohasidagi muammolar davom etayotganini ko‘rsatmoqda. Mamlakat 2011-yilda NATO qo‘llab-quvvatlagan qo‘zg‘olon natijasida Muammar Qaddafiy hokimiyatdan ag‘darilganidan keyin 2014-yilda ikkiga bo‘lingan edi.
Hozirda ikki hukumat hokimiyat uchun kurashmoqda: BMT tomonidan tan olingan, Bosh vazir Abdul Hamid Dbeiba boshchiligidagi Tripoli ma’muriyati va harbiy qo‘mondon Xalifa Haftar qo‘llab-quvvatlaydigan sharqiy raqib. Tripoli hukumati Dbeiba ichki ishlar vaziri va poytaxtdagi qurolli guruhlar rahbarlari bilan yig‘ilish o‘tkazib, “so‘nggi xavfsizlik o‘zgarishlarini kuzatish” masalasini muhokama qilganini ma’lum qildi. Dbeiba “xavfsizlikka tahdid soladigan yoki muhim inshootlarga zarar yetkazadigan har qanday qoidabuzarliklarga qat’iy munosabatda bo‘lish” zarurligini ta’kidladi.
Liviya parlamenti energetika qo‘mitasi ham hujumni qattiq qoralab, neft inshootlarini himoya qilishni kuchaytirishga chaqirdi. Qo‘mita bayonotida “Zaviya neftni qayta ishlash zavodi milliy iqtisodiyotning asosi bo‘lgan neft-gaz sohasidagi eng muhim inshootlardan biri” ekani ta’kidlangan.
Source: www.aljazeera.com