AQSh prezidenti Donald Tramp Turkiyadagi NATO sammitidan qaytayotganda, Eronning raketa hujumi tahdidi tufayli maxfiy ravishda boshqa samolyotga o‘tgani ma’lum bo‘ldi. Uning o‘rniga Oq uy xodimlari va matbuot vakillari bilan birga Air Force One samolyoti jo‘natilgan, Tramp esa oshxona yuk mashinasida yashirincha boshqa samolyotga yetkazilgan.
Bu voqea Trampning Eron bilan munosabatlaridagi yana bir keskin bosqichni ko‘rsatadi. Fevral oyida AQSh harbiy kampaniyasi boshlanganidan so‘ng, Eron yetakchisi Oyatulloh Xomeneiy o‘ldirilgan edi. Trampning so‘zlariga ko‘ra, u Eron tahdidlariga qarshi birinchi bo‘lib harakat qilgan: “U meni o‘ldirishidan oldin men uni o‘ldirdim. Ular ikki marta urinishgan. Men birinchi bo‘ldim”.
Mudofaa vaziri Pit Xegset ham bu fikrni qo‘llab-quvvatlagan: “Eron prezident Trampni o‘ldirishga urindi, ammo Tramp oxirgi kulgi bilan chiqdi”. Ushbu izohlar urushning shaxsiy tusga ega ekanligini va prezident xavfsizligiga tahdid hali ham dolzarbligini ko‘rsatadi.
Oq uy bu tahdid haqida batafsil ma’lumot bermagan, biroq maxfiy operatsiya Eron hali ham AQSh manfaatlariga tahdid solayotganini ko‘rsatadi. Tramp urush deyarli tugaganini va dushman mag‘lubiyatga uchraganini ta’kidlasa-da, Eron tomonidan qasos olish xavfi saqlanib qolmoqda.
Eronning Trampga qarshi tahdidlari yangi emas. 2020-yilda Qosim Sulaymoniy o‘ldirilganidan so‘ng, Eron rasmiylari qasos olishga va’da bergan edi. 2024-yilda esa ikki kishi Trampga suiqasd uyushtirishda ayblanib hibsga olingan. Trampning o‘zi ham bu tahdidlarni hazil bilan eslaydi: “Hech kim menga prezident bo‘lish qanchalik xavfli ekanini aytmagan edi”.
Eron tomonidagi ommaviy kayfiyat ham keskin. Tehron markazida Trampni tobutda ko‘rsatuvchi devoriy suratlar paydo bo‘lgan, “Biz Trampni o‘ldiramiz” va “Qonga qon” yozuvlari osilgan. Bu urush hali tugamaganini va Tramp qasos nishoni ekanini anglatadi.
Trampning o‘zi bu xavfni tan oladi: “Men doim ularning ro‘yxatida birinchi ekanimni o‘qiyman. Ammo agar men ketsam, siz ham ketasiz, to‘g‘rimi?” – deb so‘ragan u jurnalistlardan.
Source: www.bbc.co.uk