Livan parlamenti minglab mahkumlar, hibsdagilar va qidiruvdagi shaxslarga taalluqli umumiy amnistiya qonunini ma'qulladi. Qonun 1991 yildan beri birinchi marta qabul qilinmoqda.
Rasmiy Milliy Axborot Agentligi xabariga ko'ra, qonun chorshanba kuni qo'l ko'tarib ovoz berish orqali qabul qilindi. Parlament spikeri devoni qonun ayrim qamoq jazolarini "istisno tariqasida" qisqartirishini ma'lum qildi.
Amnistiya qonuni ko'plab Livan siyosiy guruhlari tomonidan uzoq vaqtdan beri talab qilinib kelinayotgan edi. U qamoqxonalardagi haddan tashqari zichlikni kamaytirishga qaratilgan, chunki ko'plab mahbuslar yillar davomida sud jarayonini kutmoqda.
Biroq, qonun hujumlarda halok bo'lgan livanlik askarlar va harbiy xizmatchilarning ayrim oila a'zolarining noroziligiga uchradi. Ular jinoyatchilarga haddan tashqari yumshoq munosabatda bo'lishidan qo'rqishmoqda.
Livan rasmiylari qonun bo'yicha ozod qilinadigan yoki jazo muddati qisqartiriladigan shaxslar sonini darhol e'lon qilmadi. Bu qonun Livan parlamenti o'lim jazosini rasman bekor qilganidan bir kun o'tib qabul qilindi.
Qonun loyihasini qo'llab-quvvatlagan deputat Imad al-Xoutning so'zlariga ko'ra, qonun o'lim va umrbod qamoq jazolarini 17 "qamoq yili"ga qisqartiradi. Bu Livanda 12 yil 9 oyga teng, chunki bir qamoq yili 9 oy deb hisoblanadi.
Qonun, shuningdek, 12 yildan ortiq qamoqda saqlanayotgan, ammo ayblov e'lon qilinmagan shaxslarni ozod qilishni nazarda tutadi. Milliy Inson Huquqlari Komissiyasining 2025 yilgi hisobotiga ko'ra, qamoqxonalardagi zichlik 300 foizni tashkil etadi va 2025 yil mart oxiriga kelib kamida 6,268 mahbus bor.
Umumiy amnistiya talabi 2024 yilda Suriya prezidenti Bashar al-Assad hokimiyatdan qulaganidan keyin kuchaydi, chunki Livan Suriya fuqarolar urushi bilan bog'liq voqealar uchun ko'plab mahbuslarni qamagan. Ularning aksariyati shimoldagi Tripoli shahridan bo'lib, Livanga hujum qilish, to'qnashuvlarda qatnashish va portlashlarni rejalashtirishda ayblanmoqda.
Eron qo'llab-quvvatlagan Hizbulloh kabi boshqa siyosiy kuchlar ham o'z jamoalari uchun amnistiya talab qilmoqda. Sharqiy Baalbek va Hermel mintaqalaridagi minglab oilalar giyohvand moddalar va avtomobil o'g'irlash jinoyatlari uchun amnistiya so'ramoqda.
Xristian partiyalari esa 2000 yilda Isroil qo'shinlari chiqib ketganidan keyin Isroil tomoniga o'tganlar oilalari uchun amnistiya kiritishni talab qilmoqda. Deputat Valid Baarini qonunning "uzoq kutilgan qabulini" olqishladi va bu "adolatni qaror toptirishda yangi sahifa" bo'lishiga umid bildirdi.
Livan ilgari 1975-90 yillardagi fuqarolar urushidan keyin umumiy amnistiya qonunini qabul qilgan edi.
Source: www.aljazeera.com