AQShning eng yirik kasaba uyushmalari koalitsiyasi bo'lgan AFL-CIO tomonidan e'lon qilingan yillik hisobotga ko'ra, 2025-yilda S&P 500 indeksidagi kompaniyalar rahbarlarining o'rtacha maoshi oddiy xodimlarnikidan 312 baravar yuqori bo'lgan. Bu ko'rsatkich 2024-yildagi 285 baravar darajasidan sezilarli o'sishni ko'rsatadi.
Hisobotda ta'kidlanishicha, bunday katta tafovut iqtisodiy tengsizlikni kuchaytiradi va rahbarlarni uzoq muddatli barqarorlik o'rniga qisqa muddatli foyda olishga undashi mumkin. AFL-CIO mutaxassislari bu holat kompaniyalar va butun iqtisodiyot uchun xavf tug'dirishini aytmoqda.
Hisobotda dunyoning eng boy odami Ilon Mask alohida qayd etilgan. Uning Tesla kompaniyasidagi maoshi 158 milliard dollarni tashkil etib, bu kompaniyadagi o'rtacha xodim maoshidan 2,5 million baravar ko'pdir. Maskning daromadi hatto Tesla'ning yillik daromadidan (94 milliard dollar) ham oshib ketgan.
Shu bilan birga, Tesla 2025-yilda daromadning 3 foizga kamayishini qayd etgan. Savdo hajmi taxminan 9 foizga tushgan, bunga Maskning AQSh prezidenti Donald Tramp ma'muriyatidagi ishtiroki sababli ba'zi iste'molchilar boykot e'lon qilgani ta'sir ko'rsatgan. Kompaniya yil davomida 11 marta avtomobillarni qaytarib olishga majbur bo'lgan.
Mask 2025-yilning birinchi yarmida Tramp tomonidan tashkil etilgan Davlat samaradorligi departamentiga (DOGE) rahbarlik qilgan. U shuningdek, X ijtimoiy tarmog'i va SpaceX kosmik kompaniyasini ham boshqaradi. Iyun oyida SpaceX aksiyalarining birinchi chiqarilishi tufayli Mask qisqa muddatga dunyoning birinchi trillioneri bo'lgan.
Maskni hisobga olmaganda, S&P 500 kompaniyalari rahbarlarining o'rtacha maoshi 2025-yilda 21 foizga o'sib, 22,8 million dollarni tashkil etgan. Bu o'n yil avvalgi ko'rsatkichdan deyarli ikki baravar ko'pdir. Turli sohalarda tafovut turlicha: ishlab chiqarish sektorida rahbarlar xodimlardan o'rtacha 11 000 baravar ko'p maosh oladi.
Starbucks kofe tarmog'ida oddiy xodimning o'rtacha maoshi 17 279 dollarni tashkil etgan, bu federal qashshoqlik chegarasidan atigi 1 629 dollarga yuqori. Kompaniya rahbari Brayan Nikkol esa 30 million dollardan ortiq daromad olgan. Hisobotda Amazon, Dollar Tree, FedEx, McDonald's va Walmart xodimlari davlat yordam dasturlarining eng yirik oluvchilari ekani qayd etilgan.
Hisobotda Trampning daromadi ham tahlil qilingan. Uning 2025-yildagi daromadi 254 foizga o'sib, 2,2 milliard dollarni tashkil etgan. Bu asosan Tramp oilasining kriptovalyuta loyihasi World Liberty Financial va meme coinlar savdosidan kelib tushgan. Bu daromad o'rtacha amerikalik ishchining maoshidan 43 154 baravar ko'pdir.
Ayni paytda AQShda iste'molchi ishonchi pasaymoqda, iyul oyida iqtisodiyotda 23 ming ish o'rni qisqargan. The Conference Board tahlil markazi ham iqtisodiy ishonch ko'rsatkichi ketma-ket uchinchi oy pasayayotganini ma'lum qilgan.
Source: www.aljazeera.com