Kanada Bosh vaziri Mark Karney AQSh prezidenti Donald Tramp bilan telefon orqali suhbatlashdi, chunki Kanada chorshanba kuni yarim tunda kuchga kirishi kutilayotgan yangi 50 foizlik tariflarni bekor qilish uchun so'nggi daqiqada kelishuvga erishishga urinmoqda.
Karneyning idorasi dushanba kuni tushdan keyin ikki rahbar o'rtasida davom etayotgan savdo muzokaralari haqida telefon suhbati bo'lganini tasdiqladi, biroq batafsil ma'lumot bermadi. Karney jurnalistlarga: "Biz muzokara olib bormoqdamiz. Muzokaralar juda qizg'in va nozik. Bu muzokaralar haqida ochiq gapirish vaqti emas", dedi.
AQShning yangi tariflari taxminan 20 milliard dollarlik importni qamrab oladi va Kanada tovarlari AQSh-Meksika-Kanada savdo kelishuvi (USMCA) bo'yicha imtiyozli rejimga ega bo'lsa ham qo'llaniladi. Bu kelishuv ilgari Kanada sanoatining katta qismini AQSh tariflaridan himoya qilgan edi.
Oq uy va AQSh savdo vakili idorasi matbuot xizmatlari izoh so'rovlariga darhol javob bermadi. Ikki davlat o'rtasida o'nlab yillar davomida savdo nizolari davom etmoqda, jumladan Kanada yumshoq yog'och importi va AQShning Kanadaning himoyalangan sut bozoriga kirishi kabi masalalar bo'yicha. Ammo avvalgi munosabatlar do'stona bo'lib qolgan edi.
Bu holat Trampning ikkinchi prezidentlik muddatida o'zgardi, chunki u tariflarni iqtisodiy kun tartibining asosiy vositasiga aylantirdi, jumladan AQShda ishlab chiqarishni qayta tiklashni maqsad qilgan. Reuters agentligi ikki noma'lum manbaga tayanib, asosiy kelishmovchiliklar qatorida AQShning avtomobil tariflari borligini xabar qildi.
Tomonlar AQShning 232-modda bo'yicha Kanada avtomobillariga nisbatan tariflarini 25 foizdan 15 foizga kamaytirishni muhokama qilishgan, har bir avtomobildagi AQSh kontenti miqdoriga qarab qo'shimcha pasaytirishlar nazarda tutilgan. Biroq, tomonlar kontentni hisoblash bo'yicha kelisha olmadi: Vashington faqat AQShda ishlab chiqarilgan kontentni hisoblashni talab qilmoqda, Kanada esa barcha Shimoliy Amerika kontentini, jumladan Kanada va Meksika qismlarini hisoblashni xohlaydi.
Kanada avtomobil rasmiysi Reutersga avtomobil sanoatida o'rtacha foyda marjasi atigi 6 foiz ekanligini, hatto 15 foizlik tarif ham juda yuqori ekanligini aytdi. Har bir Kanada avtomobilining qiymatining taxminan yarmi AQShdan kelib chiqadi, shuning uchun tariflar ikkala tomonning biznesiga zarar yetkazadi.
Seshanba kuni AQSh Savdo departamenti Kanada va Meksikadan eksport qiluvchi avtomobil ishlab chiqaruvchilari uchun tarif chegirmalari uchun AQSh kontenti darajasini sertifikatlash bo'yicha yangi qoidalarni e'lon qildi. Ammo Federal reestr xabarnomasiga ko'ra, avtomobil ishlab chiqaruvchilar 1 dekabrdan boshlanadigan yangi yillik tsiklda chegirmalarni talab qilish uchun 30 sentyabrgacha avtomobillarning AQSh kontentini qayta sertifikatlashlari kerak.
Savdo ekspertlari va sanoat rasmiylari yangi tariflar yog'och, vino va sut kabi zaif tarmoqlarda ish o'rinlarini yo'qotish va korxonalarning yopilishiga olib kelishi mumkinligini aytmoqda. Ular, shuningdek, bu nizo AQSh-Meksika-Kanada kelishuvini (USMCA) kengaytirish bo'yicha muzokaralarni murakkablashtirishi mumkinligini ogohlantirmoqda. Kanada Savdo palatasi rahbari Kandace Laing: "Yiliga milliardlab dollarlik tovarlar ilgari ta'sirlanmagan, endi esa jiddiy ta'sir qilish xavfi bor", dedi.
Dushanba kuni Kanada rasmiylari AQSh savdo vakili Jamison Greer va Savdo kotibi Xovard Lutnik bilan deyarli ikki soat davomida uchrashdi. Greer AQShning shikoyatlari qatorida Kanadaning dastlabki AQSh tariflariga javoban joriy qilgan tariflari, ba'zi provinsiyalarning AQSh spirtli ichimliklarini sotishdan bosh tortishi va Kanadaning sut ta'minotini boshqarish tizimini qayta-qayta tilga olgan.
Source: www.aljazeera.com