Germaniyaning Brandenburg federal yeri, Berlin poytaxtini o'rab turgan hudud, tobora qurg'oqchil bo'lib bormoqda. Shu bilan birga, bu yerda Tesla va Red Bull kabi suv talab qiluvchi sanoat korxonalari faoliyat yuritmoqda. Mahalliy aholi va mutaxassislar suv resurslarining taqsimlanishi va shaffofligi masalasida jiddiy xavotir bildirmoqda.
Baruth shahrida yashovchi Petra Liesenfeldning aytishicha, so'nggi yillarda yer osti suvlari sathi sezilarli darajada pasaygan. U bog'ini tez-tez sug'orishga majbur bo'lmoqda, ba'zi daraxtlar esa butunlay qurib qolgan. Shu bilan birga, shaharda ikkita ichimlik kompaniyasi — Red Bull va avstriyalik Rauch — ishlab chiqarishni kengaytirishni rejalashtirmoqda. Ular suv muhofazasi zonasida yangi konserva zavodi qurmoqchi.
Baruth suv inshooti har yili ma'lum miqdorda yer osti suvini olish uchun litsenziyaga ega. Bu suvning atigi 8 foizi shaharning 4300 nafar aholisini ichimlik suvi bilan ta'minlashga sarflanadi. Qolgan 92 foizi esa Red Bull va Rauch kompaniyalariga ajratilgan bo'lib, bu 57 ming kishining ichimlik suvi ehtiyojini qoplashga yetadi. Ammo kompaniyalar qancha suv ishlatayotgani oshkor etilmayapti.
Shaharning sobiq meri Peter Ilkning fikricha, bu holat qonuniydir va u suv boshqaruvida muammo ko'rmaydi. Uning so'zlariga ko'ra, shartnomalarda aholini suv bilan ta'minlash ustuvorligi belgilangan. Biroq Berlin Texnika Universiteti gidrogeologi Irina Engelhardt bu shartnomalar eskirgan ma'lumotlarga asoslanganini ta'kidlaydi. Uning qo'shimcha qilishicha, Brandenburg hukumati mavjud suv hajmini ortiqcha baholamoqda.
Mahalliy aholi tashabbusi guruhi mustaqil baholash va ochiq muloqotni talab qilmoqda. Ular hukumat suv sathi o'zgarishi haqidagi ma'lumotlarni yashiryapti deb hisoblaydi. Petra Liesenfeld shaffoflik yo'qligidan norozi: "Agar hammasi to'g'ri bo'lsa, nega jamoatchilikka ma'lumot berilmaydi?"
Qurg'oqchilik bo'yicha tadqiqotchi Andreas Marxning ta'kidlashicha, qonunga ko'ra suv jamoat mulki hisoblanadi va u xususiy bo'lishi mumkin emas. Shuning uchun har bir qaror va shartnoma ommaga ochiq bo'lishi kerak. U Brandenburg hali ham suvga boy mintaqa ekanini, ammo ikki-uch yil davom etadigan qurg'oqchilik davrlariga moslashish zarurligini aytadi.
2018-yildagi qurg'oqchilikdan beri ko'plab joylarda yer osti suvlari yetarli darajada tiklanmagan. Brandenburg ichimlik suvining 95 foizi yer osti suvlaridan olinadi. Grünheide shahridagi Tesla Gigafactory yiliga 1,4 million kub metr suv olish huquqiga ega va ishlab chiqarishni haftasiga 7500 ta avtomobilgacha kengaytirishni rejalashtirmoqda. Shu bilan birga, mahalliy aholi tez-tez suvni tejashga chaqirilmoqda.
Mahalliy fuqaro Manu Hoyerning aytishicha, suv yetishmasligi tufayli maktab va bolalar bog'chalari qurilishi to'xtatilgan. Marxning fikricha, suv tanqisligida birinchi navbatda aholi cheklovlarga duch keladi, chunki sanoat korxonalarini cheklash iqtisodiy jihatdan qiyinroq.
Spremberg shahrida mis qazib olish rejalashtirilmoqda, bu esa qo'shimcha suv muammolarini keltirib chiqarishi mumkin. Geotexnik muhandis Michael Pfeiferning ta'kidlashicha, chuqur konlardan chiqadigan suv juda sho'r va oltingugurtli bo'lib, maxsus tozalashni talab qiladi. Ammo taklif qilingan tozalash inshooti bu vazifani bajara olmaydi.
Shuningdek, 2038-yilga kelib ko'mir qazib olish tugashi bilan Spree daryosiga quyiladigan yer osti suvlari kamayadi. Bu daryo suvi hajmini 75 foizgacha kamaytirishi mumkin, bu esa Berlingacha bo'lgan suv resurslariga jiddiy ta'sir ko'rsatadi. Mutaxassislar sun'iy yer osti suvlarini to'ldirish kabi yechimlarni taklif qilmoqda, ammo bu ham yetarli suv mavjudligini talab qiladi.
Global harorat oshishi bilan suv taqsimoti masalasi nafaqat Brandenburg, balki butun Germaniya va dunyo uchun dolzarb bo'lib qolmoqda. Qurg'oqchilik davrlarida aholi, qishloq xo'jaligi, tabiat va sanoat o'rtasida suvni qanday taqsimlash kerakligi hal qiluvchi savol bo'lib qolmoqda.
Source: www.dw.com