Nepal va Xitoyda avgust oyi oxirida yuz bergan halokatli suv toshqini oqibatida qurbonlar soni 1000 dan oshdi, 4400 dan ortiq odam bedarak yo‘qolgan. Favqulodda qutqaruv guruhlari falokatdan keyin uzilib qolgan hududlarga yetib borishga harakat qilmoqda.
Nepalning Tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish va boshqarish milliy organi (NDRRMA) seshanba kuni mamlakatda 987 kishi halok bo‘lganini, 3916 kishi, jumladan 583 nafar xorijlik bedarak yo‘qolganini ma’lum qildi. Xitoy rasmiylari yakshanba kuni bergan so‘nggi ma’lumotda 16 kishi halok bo‘lgani, 546 kishi, shu jumladan 261 nafar xorijlik bedarak yo‘qolgani haqida xabar berdi.
Falokat 26-avgust kuni Himoloy tog‘larida boshlangan bo‘lib, muzlik qulashi natijasida katta hajmdagi tosh, muz va erigan suv vodiylarga oqib tushib, quyi oqimlarda kuchli suv toshqinlarini keltirib chiqardi. Olimlar sun’iy yo‘ldosh tasvirlarini o‘rganib, qulash muzlik ostidagi tog‘ jinslarining yemirilishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini aytishdi.
Nepalda bir nechta vayron bo‘lgan gidroelektr stansiyalaridagi tunnellarda yuzlab ishchilar qolib ketgani qo‘rquvi qutqaruv ishlarining asosiy yo‘nalishiga aylandi. Bosh vazir Balendra Shoh hozirgacha gidroenergetika loyihalaridan 279 ishchi qutqarilganini, dastlab 900 dan ortiq kishi bedarak yo‘qolgan deb hisoblangani haqida ma’lum qildi.
Falokatdan jabrlangan hudud bo‘ylab 11 mingdan ortiq odam qutqarilgan, ba’zi hududlarda elektr va aloqa liniyalari tiklangan. Shohning so‘zlariga ko‘ra, minglab fuqarolar uylari, oilalari, yaqinlari va mol-mulkini yo‘qotgan. Hukumat ularning azob-uqubatlarini tushunadi va ularni reabilitatsiya qilish orqali normal hayotga qaytarish yo‘lida harakat qiladi.
Qutqaruv guruhlari eng ko‘p zarar ko‘rgan tumanlardan biri bo‘lgan Nuvakotga yo‘l tarmoqlarini tiklashga muvaffaq bo‘ldi, bu esa qutqaruv operatsiyalari va yordam materiallarini yetkazishni osonlashtirdi. Politsiya xodimi Bipin Regmi Nuvakot tumanidagi Betrabati qishlog‘idagi bir uydan 24 jasad topilganini aytdi.
Falokatdan keyin mamlakatga 42 million dollardan ortiq yordam kelib tushdi, Shohning so‘zlariga ko‘ra, hukumat hissalar yanada oshishini kutmoqda. Qo‘shni Hindiston va Xitoy qutqaruv ishlarida yordam bermoqda, jumladan uzoq hududlarga yetib borish uchun Beyli ko‘priklari qurilmoqda.
Qutqaruv guruhlari tomonidan tarqatilgan surat va videolarda tungi qorong‘ulikda chiroqlar ostida tuproq va toshlarni qazishayotgan ekskavatorlar, ishchilar esa kuzatib turishgani aks etgan. Askarlar tunnellardan biriga kirish uchun katta chuqurda fonarlardan foydalanishgan.
Nepalda asr boshidan beri gidroenergetika loyihalari jadal rivojlanmoqda, chunki tog‘li mamlakat Himoloy suv resurslaridan foydalanib, ichki elektr taqchilligini bartaraf etish va janubiy qo‘shnisi Hindistonga elektr sotish imkoniyatlaridan foydalanishga intilmoqda. Nepal tog‘laridagi gidroenergetika loyihalari tik yonbag‘irlardan suv o‘tkazish uchun tunnellar talab qiladi, bu esa ishlab chiqaruvchilarga Himoloy daryolari va elektr stansiyalari o‘rtasidagi keskin balandlik farqidan foydalanish imkonini beradi.
Source: www.aljazeera.com