Xitoyning Xubey provinsiyasida, 2019-yil oxirida COVID-19 ning birinchi o‘chog‘i aniqlangan hududda olimlar kene chaqishi orqali yuqadigan yangi virusni topdilar. Virus Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV) deb nomlandi va u isitma, kuchli charchoq, oshqozon-ichak buzilishlari hamda trombotsitlar darajasining pasayishiga olib kelishi mumkin.
Ushbu kashfiyot haqida Pekindagi Patogenlar va bioxavfsizlik bo‘yicha davlat kalit laboratoriyasi olimlari xabar berdi. Yangi qo‘zg‘atuvchi ALTNV deb atalib, tadqiqot natijalari The New England Journal of Medicine jurnalida chop etilgan. Virus kuchli charchoq, oshqozon-ichak trakti faoliyatining buzilishi va trombotsitlar darajasining pasayishiga sabab bo‘lishi mumkin. Boshqa kene virusi bilan bir vaqtda yuqtirilganda kasallik yanada og‘ir kechadi. Yangi virusning o‘choqlaridan biri Xubey provinsiyasi bo‘lib, u yerda COVID-19 ning birinchi o‘chog‘i Uxan joylashgan edi.
Tadqiqotchilar kene chaqishidan keyin isitma bilan kasallangan 3100 dan ortiq bemorni o‘rganishdi. ALTNV tekshirilganlarning 10,4 foizida, og‘ir isitma va trombotsitopeniya keltirib chiqaruvchi virus (DBV) aniqlanmagan bemorlarning esa 15,1 foizida topildi. Faqat ALTNV bilan zararlanganda ko‘pincha charchoq, oshqozon-ichak belgilari, trombotsitlar kamayishi va jigar fermentlarining oshishi kuzatildi. Tasdiqlangan mono-infeksiyaga ega 56 nafar bemorning barchasi tuzalib ketdi.
ALTNV va DBV bilan birgalikda zararlanish og‘irroq kechdi. Bunday bemorlarda nafas olish va buyrak faoliyati buzilishlari tez-tez uchradi. Ikkita infeksiyaga chalingan 38 kishidan yettitasi vafot etdi. Olimlar shuningdek, Xitoyning 15 provinsiyasidan deyarli 47,5 ming kenani tekshirdilar. ALTNV ning genetik materiali tekshirilgan kenalarning 1,29 foizida, ko‘pincha Osiyo uzun shoxli kenasi Haemaphysalis longicornis da topildi. Laboratoriya tajribalari shuni ko‘rsatdiki, bu tur virusni sichqonlarga yuqtirishga qodir.
ALTNV va DBV bir xil hududlarda aylanadi va bir xil kene turi orqali yuqishi mumkin. Shuning uchun tadqiqotchilar kene chaqishidan keyin alomatlari bo‘lgan bemorlarni tashxislashda bu infeksiyalarni farqlashni o‘rganish muhim deb hisoblaydilar. Hozircha ALTNV faqat Xitoyda tadqiqotlar doirasida aniqlangan. Uning mamlakat tashqarisida odamlar yoki kenalar orasida tarqalishi haqida ma’lumot yo‘q.
Avvalroq BMT xalqaro hamjamiyatni Ebola virusining tez tarqalishi fonida Kongo Demokratik Respublikasiga shoshilinch yordamni ko‘paytirishga chaqirgan edi. Mamlakatda olti mingdan ortiq tasdiqlangan infeksiya holati qayd etilgan, uch mingdan ortiq kishi vafot etgan.
Source: podrobno.uz