Stokgolmning Rinkeby chekkasida, aholisining aksariyati ozchilik millat vakillaridan iborat hududda, o'ta o'ng Shvetsiya Demokratlari (SD) partiyasi rahbari Yimmie Akesson muddatidan oldin ovoz berdi. Bu tashrif siyosiy provokatsiya sifatida baholandi.
"Bu siyosiy hiyla edi, qasddan provokatsiya qilish uchun qilingan", dedi 18 yoshli Sumeyah Ali. Ovoz bergandan so'ng Akesson jurnalistlarga Rinkeby "Shvetsiyaga o'xshamaydi... Shvetsiya bunday ko'rinishda bo'lmasligi kerak", deb aytdi. Uning so'zlariga ko'ra, bu partiyaning immigratsiyaga qarshi va islomofobik ritorikasini kuchaytirishga qaratilgan edi.
Ammo bu urinish muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Umumiy saylov natijalari hali noaniq bo'lsa-da, bir narsa aniq: SD partiyasi parlament saylovlarida birinchi marta pasayishga uchradi, uch foiz punktga tushib, 17,5 foizni tashkil etdi va ikkinchi o'rindan uchinchi o'ringa tushib qoldi.
2023-yilda Akesson yangi masjidlar qurilishini to'xtatishga chaqirib, Shvetsiya uzoq muddatda "anti-demokratik, anti-shved" targ'ibot tarqatayotgan masjidlarni "musodara qilish va buzish"ni boshlashi kerakligini aytgan edi. Bosh vazir Ulf Kristersson bu taklifni rad etgan.
SD partiyasi saylovoldi kampaniyasida hijobni taqiqlashni taklif qildi va "Biz Shvetsiyani yana Shvetsiya qilamiz" degan plakatlar bilan odamlarni qo'rqitdi. Biroq, Rinkeby aholisi provokatsiyalarga berilmadi. "Ilgari tartibsizliklar bo'lgan, ammo endi odamlar bizni provokatsiya qilish mumkin emasligini bilishadi, chunki ular aynan shuni xohlaydi", dedi 25 yoshli biznes egasi Sara.
Saylov natijalari bo'yicha markazchi-chap blok 176 o'rin bilan o'ng blokdan (173 o'rin) ozgina ustunlikka ega. Ammo farq juda kichik va yakuniy natijalar bir necha kun ichida ma'lum bo'ladi. Tahlilchilar uzoq davom etadigan boshboshdoqlik va hatto muddatidan oldin saylovlar bo'lishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
Ko'p madaniyatli hududlarda saylovchilar faolligi oshgan, ammo butun mamlakat bo'ylab pasaygan. Rinkebyda saylovchilarning yarmidan ko'pi Chap partiyani qo'llab-quvvatlagan. Bu partiya 2022-yildagi 17 foizdan 21 foizga ko'tarildi. Ali fikricha, SD kampaniyasi Shvetsiya siyosatining "amerikalashuvi" natijasidir, bu yerda siyosatchilar AQSh prezidenti Donald Trampning bo'linuvchi siyosatini taqlid qilishga harakat qilmoqda.
Shvetsiyaning jamoat teleradiokompaniyasi so'rovi shuni ko'rsatdiki, yevropalik bo'lmagan kelib chiqishga ega saylovchilar chap blokni qo'llab-quvvatlaydi. Rinkeby markazida dastlabki natijalar saylovchilarning yarmidan ko'pi Chap partiyaga ovoz berganini ko'rsatdi. Bir bekat narida joylashgan Tenstada ham 54,35 foiz saylovchi Chap partiyani qo'llab-quvvatlagan, SD uchun atigi olti ovoz berilgan.
Ali optimistik qolmoqda: ko'plab shvedlar xilma-xillikni qabul qilmoqda va segregatsiyani kamaytirish bo'yicha bir qancha tashabbuslar amalga oshirilmoqda. Stokgolm shahri Fokus Jarva loyihasini boshladi, bu loyiha tuman va shaharning qolgan qismi o'rtasidagi farqni yo'q qilishga qaratilgan. Ali Akessonni Rinkebyning kulrang uylari ortidagi jonli, xilma-xil va qo'llab-quvvatlovchi jamoani ko'rishga chaqirdi. "Oxir-oqibat, bu joyni qanday ko'rinishidan qat'i nazar, aynan shu narsa tashkil etadi", dedi u.
Source: www.aljazeera.com