AQShning Iron urushi mamlakatga 38 milliard dollarga tushdi, deb xabar qildi Kongressning Byudjet idorasi (CBO) shu hafta. Hisobotga ko'ra, agar mojaro davom etsa, har oy qo'shimcha 3 milliard dollar sarflanadi va bu mamlakat moliyasiga jiddiy yuk bo'ladi.
Hisobot shuni ko'rsatadiki, urush AQShning o'q-dorilar zaxirasini tugatib, inflyatsiyani kuchaytirmoqda. Hurmuz bo'g'ozi — global neft eksportining muhim nuqtasi — Iron tomonidan blokada qilinishi natijasida neft narxi oshib bormoqda. O'q-dorilar tanqisligi yangi mojaro yuz berganda katta xavfsizlik xatari tug'diradi.
Urush AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan Isroil bilan birgalikda 28-fevralda boshlangan va u bir necha hafta davom etadi deb va'da qilingan edi. Biroq mojaro olti oydan oshdi va global energiya bozorini larzaga keltirdi. AQSh saylovchilari noyabrdagi oraliq saylovlar oldidan yashash qiymatidan xavotir bildirmoqda.
CBO hisoboti dushanba kuni Pentagon nazorat organi tomonidan e'lon qilingan hisobot bilan bir vaqtga to'g'ri keldi. Unda urush davomida AQSh ko'rgan zararlar, jumladan, qurol zaxiralarining kamayishi birinchi marta tan olingan. Mudofaa vaziri Pit Hegseth 21-iyul kuni Senatda 37,5 milliard dollar xarajatni aytgan edi.
Urushning iqtisodiy oqibatlari allaqachon sezilmoqda: dizel narxi galloni 6,27 dollarga yetdi, bu tarixda eng yuqori ko'rsatkich. AQSh iste'molchilari urushning dastlabki olti oyida benzin va dizelga qo'shimcha 100 milliard dollar sarfladi. Har bir uy xo'jaligi uchun bu taxminan 763 dollarni tashkil etadi.
AQSh milliy qarzi avgust oyida 40 trillion dollardan oshdi, 30 yillik davlat obligatsiyalari daromadliligi 5,32 foizga ko'tarildi — bu deyarli yigirma yildagi eng yuqori ko'rsatkich. Tramp ma'muriyati o'q-dorilar tanqisligi haqidagi xabarlarni rad etib, AQShda "deyarli cheksiz" o'q-dorilar borligini da'vo qilmoqda.
Urushga qarshi chiqish kuchaymoqda: seshanba kuni yetti nafar respublikachi kongressmen demokratlar bilan birgalikda mojaroni to'xtatish rezolyutsiyasini qo'llab-quvvatladi. Bu uchinchi marta shunday ovoz berilishi. Rezolyutsiya Senatda respublikachilar ko'pchiligi tufayli o'tishi ehtimoli past, ammo bu Tramp siyosatiga qarshi norozilikning kuchayayotganini ko'rsatadi.
Jamoatchilik fikri so'rovlariga ko'ra, amerikaliklarning atigi 31 foizi Iron urushini qo'llab-quvvatlaydi, bu mart oyidagi 37 foizdan past. Demokratlar yashash qiymatini saylovoldi kampaniyasining asosiy mavzusiga aylantirgan va bu saylovchilar orasida aks sado bermoqda. Respublikachilar noyabrdagi oraliq saylovlarda Kongressdagi ko'pchilikni yo'qotishi mumkinligi prognoz qilinmoqda.
Source: www.aljazeera.com