AQSh hukumati Nigerda uran qazib olish loyihasiga 414 million dollargacha moliyalashtirishni ma'qulladi. Bu haqda loyiha ishlab chiqaruvchisi Global Atomic kompaniyasi ma'lum qildi. Vashington ikki yil avval Afrika davlatidan o'z askarlarini olib chiqishga rozi bo'lgan edi.
AQSh Taraqqiyot Moliyaviy Korporatsiyasi (DFC) Kanadaning Global Atomic kompaniyasining Das loyihasi uchun qarz mablag'larini tasdiqladi. Kompaniya ma'lumotiga ko'ra, bu Afrikadagi eng yuqori darajali uran koni hisoblanadi. Ushbu sarmoya AQShning strategik uran zaxiralariga kirishini kuchaytirishi mumkin. Niger dunyoda yettinchi yirik uran ishlab chiqaruvchi davlat bo'lib, hozirda fransuz davlat kompaniyasi Orano bilan nizoda.
Manbalarga ko'ra, AQSh elchisi Ketlin FitsGibbon Vashingtondan Niger bilan aloqalarni tiklashni va loyihani qo'llab-quvvatlashni so'ragan. Bu Tramp ma'muriyati Afrikada kelishuvlar tuzishga e'tibor qaratgan paytda yuz berdi. 2024-yilda AQSh 2023-yilgi davlat to'ntarishi natijasida hokimiyatga kelgan harbiy hukumat askarlarini "noqonuniy" deb topib, Rossiyaga yuzlanganidan keyin 1000 ga yaqin askarini olib chiqishga rozi bo'lgan edi. Fransuz askarlari ham 2023-yilda chiqarib yuborilgan.
Loyiha xavfsizlik va siyosiy xatarlarga duch kelmoqda. O'tgan oy hukumat ma'lumotlariga ko'ra, bir guruh askarlar poytaxt Niameyda muhim harbiy aviabazaga, prezident saroyiga va boshqa muhim ob'ektlarga hujum uyushtirgan. Niger keyinchalik Fransiyani bu hujumni uyushtirishda ayblagan, Fransiya buni rad etgan. Global Atomic xavfsizlik xatarlari tufayli quruqlikda qolgan mamlakatdan uranni eksport qilishning muqobil yo'llarini izlamoqda. Bir g'oya Jazoir orqali shimolga, Sahroi Kabir cho'li orqali yo'l qurishdir. Jazoir o'tgan oy Niger hukumatiga davlat to'ntarishiga javob berishda yordam berish uchun samolyotlar yuborgan, bu qo'shni davlatlar o'rtasidagi aloqalar mustahkamlanayotganini ko'rsatadi.
Uran o'tgan yili AQShning muhim minerallar ro'yxatiga kiritilgan edi, bu Niger zaxiralariga qiziqishni yana oshirdi. Loyiha AQSh-Kanada munosabatlarida savdo urushi tufayli yuzaga kelgan keskinlik fonida kamdan-kam ijobiy holat bo'lishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com