Shveytsariya saylovchilari yakshanba kuni bo'lib o'tgan referendumda qat'iy betaraflikni qo'llab-quvvatlovchi taklifni rad etishdi. Davlat teleradiokompaniyasi SRF tomonidan e'lon qilingan dastlabki natijalarga ko'ra, saylovchilarning 71 foizi qat'iyroq betaraflik qoidalariga qarshi ovoz bergan, atigi 29 foizi esa bu taklifni qo'llab-quvvatlagan.
Shveytsariya betarafligi 1815-yilda Napoleon urushlari tugaganidan beri xalqaro miqyosda tan olingan va 1848-yildan buyon mamlakat konstitutsiyasida mustahkamlangan. Biroq hukumat bu tamoyilni qanday amalda qo'llashi aniq belgilanmagan. Aynan shu noaniqlik referendum tashabbuskorlari uchun asos bo'lib xizmat qilgan.
Tashabbusni o'ng qanot populistik Shveytsariya Xalq Partiyasi (SVP) bilan aloqador bo'lgan Pro Schweiz uyushmasi ilgari surgan. Ular Shveytsariya hukumati Rossiyaning Ukrainadagi urushi boshlanganidan buyon Yevropa Ittifoqi va NATOga juda yaqinlashib qolganini ta'kidlaydi. Guruh betaraflikni qat'iyroq talqin qilishni, xususan, xalqaro sanktsiyalarga qo'shilmaslikni va harbiy ittifoqlardan uzoqroq turishni talab qilgan.
Shveytsariya radioeshittirish korporatsiyasi (SBC) tomonidan o'tkazilgan so'rovnomaga ko'ra, saylovchilarning 63 foizi tashabbusga qarshi ovoz berish niyatida bo'lgan, 34 foizi esa uni qo'llab-quvvatlashni rejalashtirgan. Deyarli barcha yirik siyosiy partiyalar, SVPdan tashqari, tashabbusni rad etgan. SVP vitse-prezidenti Selin Amaudruz televizion bahsda shunday degan: "Bizning maqsadimiz tinchlik, diplomatiya va muloqotni rivojlantirish. Bunga erishish uchun biz doimiy qurolli betaraflik orqali ishonchni saqlab turishimiz kerak."
Tashabbus muxoliflari esa zamonaviy dunyoda bir davlat betaraflik ortiga yashirinib, jinoyatchi va qurbonlarga bir xil munosabatda bo'lishi mumkin emasligini ta'kidlaydi. Shveytsariya tashqi ishlar vaziri Ignazio Cassis yaqinda bo'lib o'tgan televizion bahsda: "Betaraflik har doim ma'lum darajada moslashuvchanlik bilan qo'llanilgan", - deb ta'kidlagan.
Referendumda yana bir masala - oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha ham ovoz berildi. Bu tashabbus Shveytsariya aholisining har doim yetarli miqdorda sifatli va arzon oziq-ovqatga ega bo'lishini talab qiladi. Tashabbus Shveytsariyaning o'z oziq-ovqat mahsulotlarini sezilarli darajada ko'proq ishlab chiqarishini ko'zda tutadi.
Source: www.dw.com