AQSh mudofaa vaziri Pit Hegseth general va admiral lavozimlari sonini 20 foizga qisqartirishni rejalashtirmoqda. Bu haqda Al-Jaziraga Pentagon rasmiysi ma'lum qildi. Qisqartirish armiya, harbiy-dengiz floti va havo kuchlaridagi rahbariyatga ta'sir qiladi.
Kutilishicha, Hegseth bu qarorni chorshanba kuni Virjiniya shtatidagi Kvantiko dengiz piyodalari bazasiga tashrifi chog'ida e'lon qiladi. U yerda u kichik ofitserlar va oddiy harbiylar oldida "Kuchlar holati" nomli nutq so'zlaydi. AQSh ommaviy axborot vositalari ham bu haqda xabar berdi.
Associated Press agentligi Pentagon rasmiylariga tayanib xabar berishicha, Hegseth barcha harbiy xizmatlarga o'tgan yili buyurgan 10 foizlik qisqartirishni ikki baravar oshirishni, ya'ni umumiy 20 foizga kamaytirishni topshiradi. Bu jarayon 2027-yil 1-yanvarga qadar yakunlanishi kerak. Fox News xabariga ko'ra, yangi qisqartirishlar bir yulduzli general yoki undan yuqori darajadagi yoki dengiz flotining ekvivalent darajasidagi ofitserlarini qamrab olishi mumkin. Washington Post esa qisqartirishlar "ko'plab ishdan bo'shatishlar va lavozimga ko'tarilish rad etilganidan keyin yuzlab amaldagi va ko'tarilayotgan harbiy rahbarlarning karerasiga ta'sir qilishi mumkinligini" yozdi.
AQSh prezidenti Donald Tramp yoki Hegseth 2025-yil yanvarida hokimiyatga kelganidan buyon yigirmadan ortiq harbiy rahbarni ishdan bo'shatgan yoki nafaqaga chiqargan, jumladan aprel oyida armiyaning eng yuqori uniformali ofitseri general Rendi Jorjni ham. Ma'muriyat shuningdek, to'rt yulduzli ofitser bo'lgan yagona ikki ayolni va bir nechta boshqa yuqori martabali ayol ofitserlarni ishdan bo'shatgan. Boshqa yuqori amaldorlar nafaqaga chiqish va iste'folar orqali ketishgan, jumladan armiya kotibi Den Driskoll ham shu oyda Hegseth bilan bir necha bor to'qnashuvdan keyin iste'fo bergan.
Mudofaa vaziri harbiy unvonlarning eng yuqori darajalarini qisqartirish tashabbusini birinchi marta e'lon qilganida, u "rahbariyatni optimallashtirish va soddalashtirish uchun ortiqcha kuch tuzilmasini olib tashlash" niyatida ekanligini ta'kidlagan. 2025-yil may oyida chiqarilgan memorandumda esa u o'z maqsadi harbiylarni "keraksiz byurokratik qatlamlardan" xalos qilish ekanligini qo'shgan. O'tgan yilning shu vaqtida Hegseth "uyg'oq" madaniyatiga barham berishni e'lon qilgan va harbiylar uchun "gender-neytral" yoki "erkaklar darajasidagi" jismoniy tayyorgarlik standartlarini o'z ichiga olgan yangi ko'rsatmalarni e'lon qilgan edi.
Senator Jek Rid, Rod-Aylendlik demokrat va Senat Qurolli Kuchlar Qo'mitasining yuqori martabali a'zosi, Hegsethning so'nggi harakati yuzasidan xavotir bildirdi. U yuqori rahbariyat lavozimlarini yo'q qilish Kongress bilan maslahatlashgan holda amalga oshirilishi kerakligini aytdi va rejalashtirilgan qisqartirishlar "har bir amerikalikni xavotirga solishi kerak" deb ogohlantirdi. "Kongress kotibga aniq bo'ldi: u bu organ bilan maslahatlashishi va yuqori ofitserlarni olib tashlash va lavozimga ko'tarilishni to'xtatish sabablarini tushuntirishi kerak. Hozirga qadar biz qoniqarli javob olmadik", dedi Rid. "Bizning armiyamiz butun dunyo bo'ylab yirik operatsiyalarni amalga oshirmoqda va kuchlar allaqachon zo'riqishda", deya qo'shimcha qildi u. General-ofitser lavozimlari soni qonun bilan belgilanadi, ammo agar ma'muriyat Kongressga nomzodlarni taqdim etmasa, lavozimlar bo'sh qolishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com