O‘zbekiston Prezidenti «Yangi Toshkent shahri va hududlarda yuqori multiplikativ samaraga ega yirik shaharsozlik loyihalarini qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida» farmon imzoladi. Adliya vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, hujjat qiymati 50 million dollar va undan yuqori bo‘lgan yirik qurilish loyihalarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, mamlakat investitsiyaviy jozibadorligi va turistik salohiyatini oshirishni maqsad qilgan. Farmon bilan belgilangan hududlarda qurilish sohasidagi yirik investitsiya loyihalari uchun «regulyator sandbox» deb ataladigan maxsus huquqiy tartib joriy etiladi.
Asosiy faktlar: 50 million dollardan boshlanadigan loyihalarga foyda solig‘i 1 foiz stavkada qo‘llanadi; 50 million dollar uchun 5 yil, 100 million dollar uchun 10 yil, 500 million dollar uchun 15 yil muddat belgilangan. Mulk va yer soliqlaridan 20 yilga ozodlik beriladi, ayrim xorijiy xizmatlar QQSdan ozod qilinadi, qayta investitsiya qilingan dividendlarga 2040-yil 1-yanvargacha imtiyoz saqlanadi.
Farmonda «davlat — investitsiya hamkori» tamoyili asosiy yondashuv sifatida qayd etilgan. Bu investorlar uchun soliq yukini kamaytirish, uzoq muddatli loyihalarda barqarorlikni ta’minlash va yirik qurilish obyektlarini tezroq ishga tushirishga qaratilgan. Maxsus tartib farmon ilovasida ko‘rsatilgan hududlarga tatbiq etiladi; ammo u yerda qanday aniq talablar, ruxsat berish tartibi va nazorat mexanizmlari bo‘lishi keyingi normativ hujjatlar bilan aniqlashtirilishi kutilmoqda.
Soliq imtiyozlari bo‘yicha shartlar aniq belgilangan: yuridik shaxslar loyiha obyektlarini ijaraga berish va sotishdan olgan foydasiga 1 foizlik soliqni qo‘llaydi. Investitsiya hajmi qanchalik katta bo‘lsa, imtiyoz muddati shunchalik uzoq bo‘ladi. Bundan tashqari, 50 million dollardan kam bo‘lmagan investitsiyali loyihalar doirasida foydalaniladigan obyektlar uchun mulk solig‘i va yer solig‘i 20 yil muddatga bekor qilinadi. Bosh pudratchi va bosh loyiha tashkiloti xorijiy jismoniy va yuridik shaxslardan mamlakatda faoliyat yuritmayotganlardan xizmat sotib olsa, bu xizmatlar QQSdan ozod etiladi.
Dividendlar bo‘yicha alohida rag‘bat mavjud: investorlar yoki loyiha tashabbuskorlari olgan dividendlarni O‘zbekiston hududida qayta investitsiya qilsa, ular 2040-yil 1-yanvargacha soliqdan ozod qilinadi. Bu chora foydani tashqariga chiqarishdan ko‘ra mahalliy iqtisodiyotga qayta yo‘naltirishni rag‘batlantirishi mumkin. Mutaxassislar fikricha, bunday imtiyozlar yirik qurilish loyihalari uchun moliyalashtirishni jalb qilishda muhim, lekin ularning samarasi loyihalarning shaffofligi, yer ajratish tartibi va infratuzilma tayyorligiga bog‘liq bo‘ladi.
Keyingi bosqichda farmon ilovasidagi hududlar ro‘yxati, loyihalarni tanlash mezonlari va maxsus huquqiy tartib doirasidagi ma’muriy tartib-qoidalar amalda qo‘llanishi kerak. Hukumat va mas’ul idoralar investorlar uchun tushunarli yo‘l xaritasi taqdim etishi, imtiyozlardan foydalanish shartlarini monitoring qilishi kutilmoqda. Yangi Toshkent va hududlardagi yirik loyihalar ijrosi O‘zbekiston qurilish bozori, bandlik va turizm infratuzilmasi uchun o‘rta muddatli signal bo‘lib xizmat qiladi.
Source: uznews.uz