Isroil tomonidan bosib olingan Sharqiy Quddusda yangi o'quv yili boshlandi. Bu yil 45 ming falastinlik bola Isroil hukumati tomonidan tuzilgan o'quv dasturi bo'yicha ta'lim olmoqda. Bu raqam o'tgan yilga nisbatan deyarli ikki baravar ko'p va hududdagi falastinlik o'quvchilarning uchdan bir qismidan ko'prog'ini tashkil etadi.
Shu bilan birga, nasroniy maktablari o'qituvchilarining ko'pchiligi G'arbiy Sohildan Quddusga kirish uchun ruxsat olmaganligi sababli ish tashlash bilan o'quv yilini boshladi. Bu holat falastinliklar uchun yana bir bosim va huquqlarining poymol etilishi sifatida baholanmoqda.
Isroil rasmiylari falastinlik o'quvchilarga nafratni o'rgatishayotganini da'vo qilib, o'z aralashuvini oqlaydi. Biroq xalqaro gumanitar huquq, xususan, Xalqaro Qizil Xoch Qo'mitasining so'nggi sharhlariga ko'ra, bosib oluvchi davlat mavjud ta'lim tizimini o'z tuzilmalari bilan almashtirmasligi yoki yangi o'quv dasturlarini majburan joriy etmasligi kerak.
Isroilning ta'limga aralashuvi nafaqat Sharqiy Quddusda, balki G'arbiy Sohil va G'azo sektorida ham keng tarqalgan. AQSh va Yevropa davlatlari yordamni shart qilib, Falastin ma'muriyatiga darsliklarni qayta ko'rib chiqishni talab qilib kelgan. G'azodagi ta'lim tizimining vayron qilinishi G'arb donorlari tomonidan moliyalashtiriladigan NNTlarga Isroil tomonidan tasdiqlangan o'quv dasturlarini joriy etish imkonini berdi.
Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, Falastin darsliklari nafratni targ'ib qilmaydi. Isroilning asl maqsadi falastinlik bolalarda milliy ongni shakllantiruvchi tarix, mustaqillik va davlatchilik kabi tushunchalarni o'chirishdir. Bu esa Falastin xalqining o'zligini va tarixiy da'volarini yo'q qilishga qaratilgan.
Isroil o'z darsliklarida falastinliklarni kamsituvchi va ularning tarixini inkor etuvchi materiallarni o'rgatayotgani haqida ko'plab tadqiqotlar mavjud. Masalan, Nurit Peled-Elhananning tadqiqoti Isroil darsliklarida falastinliklarga nisbatan irqchilik va qo'rquvni targ'ib qilish holatlarini aniqlagan. Bu esa kelajakda tinchlikka erishishni qiyinlashtiradi.
Ta'lim dasturlari kurashi shunchaki ta'lim masalasi emas, balki hokimiyat va kim haqiqiy tarixni yozish huquqiga ega ekanligi haqidagi kurashdir. Bir tomon er, harakat, ruxsatnomalar va byudjetlarni nazorat qilar ekan, sinfxona ham mojaro maydoniga aylanadi.
Source: www.aljazeera.com