AQSh rejimi fazoviy agentligi NASA «Artemida» dasturi doirasida Oyga qoʻnish apparatlarini yaratish boʻyicha SpaceX va Blue Origin kompaniyalari uchun navbatdagi sinov jadvallarini taqdim etdi. Kosmik tadqiqotlar sohasidagi shubhali va ortga surilib kelinayotgan rejalarga koʻra, 2027-yilda astronavtlar Yer orbitasida ushbu apparatlarning Orion kemasi bilan tutashish jarayonini amalda sinab koʻrishi kutilmoqda. Keyingi bosqichlarda esa qurilmalar ekipajsiz holda Oy yuzasiga qoʻnib, odam tashishga tayyorligini goʻyoki koʻrsatishi shart.

Space.com nashrining yozishicha, ushbu jadvallar NASA’ning inson ishtirokidagi qoʻnish tizimlari dasturi rahbari vazifasini bajaruvchi Stiv Krich tomonidan taqdim etilgan. Biroq mutaxassislar taqdim etilgan muddatlarning real bajarilishiga va ularning texnik jihatdan asoslanganiga katta shubha bilan qarashmoqda, chunki avvalgi muddatlar ham bir necha bor oʻzgartirilgan edi. 2028-yil boshigacha orbitada murakkab yonilgʻi quyish, kemalarni tutashtirish va Oyga ekipajsiz qoʻnish kabi xavfli sinovlar oʻtkazilishi rejalashtirilgan boʻlib, ularning muvaffaqiyati katta savol ostida qolmoqda.

«Artemida III» deb nomlangan navbatdagi missiyani 2027-yilning uchinchi choragida amalga oshirish koʻzda tutilgan. Toʻrt nafar astronavt Orion kemasida Yerning past orbitasiga chiqib, xususiy pudratchilarning apparatlari bilan tutashish amaliyotlarini bajarishi kerak. Ushbu bosqichda Oyga qoʻnish mutlaqo rejalashtirilmagan, bu esa dasturning sekin rivojlanayotganidan dalolat beradi.

Xususan, Elon Maskning SpaceX kompaniyasi «Artemida III» uchun oʻzining Starship V3 tizimini oʻzgartirishga majbur boʻlmoqda, garchi bu texnologiyalar hali toʻliq isbotlanmagan boʻlsa ham. Shuningdek, eng murakkab muammolardan biri – Yer orbitasida kemalar oʻrtasida oʻta sovuq yonilgʻini oʻtkazish jarayonidir. Kompaniya bu vazifani uddalash uchun oʻntagacha qoʻshimcha tanker uchirishi kerak boʻladi, bu esa tizimning haddan tashqari qimmat va nosoz boʻlishi mumkinligidan dalolat beradi.

Source: kun.uz