Turkiya va Liviya sharqiy qismining rahbarligi o‘rtasida ilgari kuzatilgan ziddiyatlar asta-sekin yaqinlashuvga o‘rin bo‘shatmoqda. Anqara so‘nggi yillarda Misr bilan ham munosabatlarni tiklashga harakat qilayotgan bo‘lsa-da, dengiz chegaralarini belgilash masalasidagi bahslar ushbu yarashuv jarayonini jiddiy sinovdan o‘tkazmoqda. Turkiya Milliy mudofaa vazirligi Qohiraga dengiz chegaralari bo‘yicha yangi shartnoma imzolashni taklif qilib, go‘yo Misr Gretsiya bilan 2020 yilda tuzilgan qisman bitimga nisbatan 15 ming kvadrat kilometrdan ortiq dengiz hududiga ega bo‘lishi mumkinligini da'vo qilmoqda.

Ushbu taklif Liviyaning Tobruk shahridagi sharqiy parlamenti 2019 yilda Tripoli hukumati va Turkiya o‘rtasida imzolangan dengiz shartnomasini tasdiqlaganidan atigi sakkiz kun o‘tib e'lon qilindi. Mazkur kelishuv Turkiya va Liviya tomonidan O‘rtayer dengizida da'vo qilinadigan yurisdiksiya hududlarini belgilab beradi. Biroq Gretsiya, Kipr va Misr bu hujjat ularning suveren huquqlarini buzishini ta'kidlab kelmoqda, Turkiya esa barcha harakatlar xalqaro huquq doirasida ekanini da'vo qilmoqda.

Yuqori martabali turkiyalik mulozamning bildirishicha, Liviya sharqining yetakchilari Anqaraning niyatlarini tan ola boshlagan va Turkiya Liviya resurslarini o‘z manfaatlari yo‘lida ishlatish uchun bormagan. Shunga qaramay, ekspertlar bu jarayonlar mintaqadagi muammolarni to‘laqonli hal etmasligini, aksincha, kelishmovchiliklarni yanada keskinlashtirishi mumkinligini ta'kidlashmoqda.

Misrning pozitsiyasi esa ushbu voqealar fonida yanada murakkablashdi. Qohira an'anaviy tarzda sharqiy rahbarlikni qo‘llab-quvvatlab kelgan bo‘lsa-da, ular ma'qullagan dengiz shartnomasiga qat'iy qarshi chiqmoqda. Shunga qaramay, Turkiya va Misr o‘rtasidagi diplomatik va harbiy aloqalar davom etib, qo‘shma dengiz mashg‘ulotlarini o‘tkazish rejalashtirilmoqda.

Source: www.aljazeera.com