Malavi janubidagi Mulanje tumanida chorvachilik bilan shug'ullanuvchi mahalliy aholi jiddiy muammolarga duch kelmoqda. 25 yoshli Lorens Abison Likhubula daryosi bo'ylab o't bosgan hududlarni qidirib, har bir metrni sinchiklab ko'zdan kechiradi. U o'zining uch nafar tanishi bilan tong saharda uyidan 27 kilometr uzoqlikdagi Nsanjama qishlog'idan yo'lga chiqqan bo'lib, o'roq yordamida qalin o'tlarni o'rib, ularni bog'lab tog'ga tomon tashiydi. Bir necha soatlik og'ir mehnat evaziga ular atigi 10 ta qoramolning bir kunlik ehtiyojini qoplay oladigan o't yig'ishga muvaffaq bo'lishadi, xolos.
Mutaxassislar va mahalliy aholining ta'kidlashicha, oxirgi yillarda iqlim o'zgarishi va yog'ingarchilik miqdorining keskin kamayishi mintaqadagi tabiiy manbalarga og'ir ta'sir ko'rsatmoqda. 2023/24-yilgi mavsumda Malavida kuzatilgan kuchli qurg'oqchilik hamda El-Ninoning salbiy oqibatlari daryolar sathi pasayishiga va o'simlik qoplami yo'qolishiga sabab bo'ldi. Natijada fermerlar o'tlarni ancha oldinroq yig'ishni boshlashga majbur bo'lib, odatdagidan ko'ra uzoqroq masofalarga borishmoqda, bu esa mahalliy aholi o'rtasida resurslar uchun raqobatni keltirib chiqarmoqda.
54 yoshli Makdonald Xandalavo kabi tajribali chorvadorlar vaziyat og'irlashib borayotganini bildirishmoqda. Uning so'zlariga ko'ra, yaylovlardagi o'tlarning kamayishi va makkajo'xori kepagi narxining keskin qimmatlashishi sut ishlab chiqarish hajmiga ham salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. Shuningdek, daryo qirg'oqlarida noqonuniy dehqonchilik qilish holatlari suv zaxiralarining yanada tezroq qurishiga va tabiatning tanazzulga uchrashiga olib kelmoqda. Fermerlar daromadi yetishtirilayotgan mahsulot xarajatlarini qoplamay qolayotganidan shikoyat qilmoqda.
Hududdagi boshqa fermerlar ham shunday qiyin ahvolda qolganini ta'kidlashmoqda. Masalan, Nkando qishlog'ida yashovchi 25 yoshli Alefa Saulo qoramollari ozib ketayotganidan tashvishda. U ishchilarga maosh to'lash va hayvonlarni saqlashda moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Hozirda barcha fermerlar kelgusi yomg'irlarga umid bog'lagan holda, tabiatning jonlanishini va chorva mollari o'z vaznini tiklashini sabrsizlik bilan kutishmoqda.
Source: www.aljazeera.com