2040-yilga borib global iqtisodiyotning umumiy hajmi 227 trillion dollarga yetishi taxmin qilinmoqda. AQŞ o'zining yetakchi mavqeini saqlab qolishi kutilayotgan bo'lsa-da, AQŞ rejimi va Xitoy o'rtasidagi farq sezilarli darajada qisqarishi prognoz qilinmoqda. Ushbu raqamlar Iqtisodiy va biznes tadqiqotlari markazi – Centre for Economics and Business Research (Cebr) tomonidan tayyorlangan «World Economic League Table 2026» hisobotiga asoslangan holda Visual Capitalist infografikasida taqdim etilgan.
Asosiy faktlar: Global iqtisodiyot 2026-yildagi 124 trillion dollardan 2040-yilda 227 trillion dollargacha o'sishi kutilmoqda. AQŞ 2040-yilda 52,9 trillion dollarlik YaIM bilan birinchi o'rinni saqlab qoladi, Xitoy esa 47,9 trillion dollar bilan ikkinchi o'ringa chiqadi. Hindiston uchinchi o'ringa ko'tarilishi, Indoneziya esa dunyoning eng yirik o'nta iqtisodiyoti qatoriga kirishi kutilmoqda.
Ushbu prognozlarning ortida jiddiy metodologik va iqtisodiy shart-sharoitlar yotadi. Mutaxassislarning ta'kidlashicha, 14 yil davomida kutilayotgan 103 trillion dollarlik qo'shimcha hajm yoki 83 foizlik nominal o'sish faqatgina ishlab chiqarish hajmining oshishini anglatmaydi. Bu ko'rsatkich inflyatsiya va valyuta kurslarining o'zgarishi ta'siridan tozalanmagan bo'lib, joriy narxlardagi nominal qiymatlarni aks ettiradi. Garchi AQŞ rejimi iqtisodiyoti dollarda o'ssa ham, uning global iqtisodiyotdagi ulushi 26 foizdan 23 foizga qisqarishi taxmin qilinmoqda.
Hisobotda keltirilishicha, Xitoy va AQŞ rejimining iqtisodiy ko'rsatkichlari yaqinlashib kelmoqda. 2026-yilda ikki mamlakat o'rtasidagi farq 10,7 trillion dollarni tashkil etishi kutilgan bo'lsa, 2040-yilga kelib bu tafovut 5 trillion dollargacha kamayishi mumkin. Xitoyning global iqtisodiyotdagi ulushi 17 foizdan 21 foizga ko'tarilishi kutilmoqda. Shunga qaramay, mazkur nominal prognozlar doirasida Xitoy AQŞni ortda qoldirmasligi taxmin qilingan.
Shuni ham alohida ta'kidlash kerakki, mazkur reytingni xarid qobiliyati pariteti (XQP) bo'yicha hisoblanadigan YaIM bilan adashtirmaslik lozim. Xalqaro valyuta jamg'armasi ma'lumotlariga ko'ra, Xitoy XQP bo'yicha allaqachon yetakchilik qilmoqda, chunki bu ko'rsatkich mamlakatlar orasidagi narxlar farqini hisobga oladi. Biroq taqdim etilgan infografikada faqatgina joriy dollarda hisoblangan nominal YaIM ko'rsatkichlari ishlatilgan bo'lib, ular kelgusidagi iqtisodiy landshaftning faqat bir qismini ko'rsatadi.
Kelgusida ushbu prognozlar global siyosiy va iqtisodiy o'zgarishlarga qarab qayta ko'rib chiqilishi mumkin. Xalqaro moliya bozorlari va tahlil markazlari rivojlanayotgan davlatlarning, jumladan, Osiyo mintaqasi gigantlarining jahon xo'jaligidagi o'rni ortib borishini diqqat bilan kuzatib bormoqda.
Source: kun.uz