Yangi zelandiyalik astrofotograf Brendan Larsen tungi osmondagi sunʼiy yöldoşlar izlarini bitta tasvirga jamlab, ijtimoiy tarmoqlarda katta muhokamalarga sabab boʻldi. Taranaki toği ustidagi osmonni ziç «örgimçak töri»dek qoplagan çiziqlar şunçalik ğayrioddiy köringanki, internet foydalanuvçilarining aksariyati bu manzarani sunʼiy intellekt yaratgan deb gümon qildi va haqiqiyligiga işonmadi.
Asosiy faktlar: Fotograf yakuniy tasvirni hosil qilish uchun qariyb ikki soat davomida 578 ta kadr tuşirgan va ularni birlashtirishga 45 soat sarflagan. Suratda taxminan 1400 ta sunʼiy yöldoşga tegişli 14 mingta iz aks etgan boʻlib, ularning koʻpchiligi kadrlarda takrorlangan harakat izlaridir.
Hozirgi kunda sunʼiy intellekt yordamida tayyorlanayotgan vizual kontent tobora işonarli bölib borayotgani sababli, baʼzan haqiqiy fotosuratlarga asoslangan oʻziga xos ijodiy ishlar ham jamoatchilik va ekspertlar orasida asossiz şubha va bahslarni keltirib chiqarmoqda. Larsenning ishi bilan ham xuddi şunday vaziyat yuzaga kelib, uning mehnati koʻpchilik tomonidan soxta deb oʻylandi. Aslida esa bu manzara bir lahzada olingan yagona fotosurat emas, balki muayyan vaqt mobaynida qayd etilgan jismoniy harakatlarning yigʻindisidir.
Texnik jarayon tafsilotlariga koʻra, muallif oʻz kamerasini Yangi Zelandiyaning Şimoliy orolidagi Taranaki toği tomon yönaltirib, tungi osmonni ketma-ket suratga olgan. Har bir kadrning ekspozitsiyasi sakkiz sekundni taşkil etgan, kadrlar orasida esa ikki sekundlik tanaffus qilingan. Shundan soʻng, fotograf Adobe Photoshop dasturida yuzlab kadrlarni oʻzaro birlaştirib, asosiy eʼtiborni sunʼiy yöldoşlar izlarini yanada aniqroq koʻrsatishga qaratgan. Har bir alohida fotosuratda oʻrtacha 25 taga yaqin sunʼiy yöldoş aks etgan boʻlib, Larsen tahrirlash jarayonida yulduzlar tasvirini oʻchirish orqali izlarni yanada yaqqol namoyon etgan.
Muallifning taʼkidlaşiça, suratga oliş jarayoni ishning eng oson qismi boʻlgan, asosiy ogʻir mehnat esa kompyuterda qayta ishlash bosqichiga toʻgʻri kelgan. Tasvirdagi har bir yöldoş izi aynan kamera orqali qayd etilgan boʻlib, ularning soni 14 mingta boʻlishi 14 mingta alohida apparat mavjudligini anglatmaydi, chunki birgina yöldoş ketma-ket bir nechta kadrda koʻringani bois uning izlari umumiy hisobda takrorlangan.
Kelgusida shunga oʻxshash murakkab astrofotografiya loyihalari va ularning taqdimoti jamoatchilik oʻrtasida yana koʻplab muhokamalarga sabab boʻlishi kutilmoqda. Fotograf oʻzining koʻp soatlik mashaqqatli mehnati natijasi sunʼiy intellekt mahsuloti deb baholanganidan ranjiganini bildirgan boʻlsa-da, bu kabi bahslar zamonaviy raqamli sanʼatda haqiqiylik va texnologiya oʻrtasidagi chegaralar qanchalik yuvilib borayotganini yaqqol koʻrsatib bermoqda.
Source: kun.uz