️ O‘tgan oy bo‘lib o‘tgan parlament saylovlarida ko‘pchilikni yo‘qotgan bo‘lsa-da, Isroilning Binyamin Netanyahu boshchiligidagi vāqtincha rejimi hokimiyatda qolmoqda. Yangi hukmron koalitsiya shakllangunga qadar bu holat davom etishi mumkin, muxolifat esa koalitsiya tuzishda qiynalmoqda. Siyosiy jihatdan zaiflashgan Netanyahu Eronnga qarshi yangi harbiy harakatni ko‘rib chiqayotgani xabar qilinmoqda — AQSh rejimi, o‘z harbiy idorasi va uning o‘rnini egallashga intilayotgan siyosatchilar buni iliq qarshi olmayotgani aytilmoqda.
️ Asosiy faktlar: Netyahuning vāqtincha rejimi qonunan vakolatga ega, ammo Isroil Oliy sudi ilgari “tiyilish majburiyati” tamoyilini belgilagan. Isroil OAV xabariga ko‘ra, xavfsizlik kabineti armiyaga Eronga zarba tayyorgarligini tezlashtirishni buyurgan; muxolifat parlament nazorati va urush oqibatlari haqida ogohlantirmoqda. AQSh rejimining Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) yangi qarama-qarshilikka tayyorgarlik haqidagi xabarlarni “faqat taxmin” deb rad etgan.
️ Isroilning Asosiy qonuni 30-moddasiga ko‘ra, vāqtincha rejim yangisi bilan almashtirilgunga qadar o‘z vazifalarini davom ettiradi va rasman oddiy vazirlik darajasidagi vakolatlarga ega. Biroq Oliy sud ilgari chiqib ketayotgan rejim shoshilinch bo‘lmasa, qaytarilmas siyosiy qadamlaridan saqlanishi kerakligini belgilagan. Londondagi Queen Mary universiteti professori Neve Gordon Al Jazeeraga aytishicha, Netanyahu vāqtincha rejim roziligi bilan harbiy harakatni boshlashi va uni “shoshilinch hamda milliy manfaatlarga mos” deb ko‘rsatishi mumkin. Tel-Avivdagi Tachlith instituti tadqiqotchisi Or Asher Reutersga xavfsizlik masalalari odatda “eng aniq istisno” ekanini, Knesset chaqirilgandan keyin va qo‘mitalar tuzilmaguncha parlament nazorati eng zaif bo‘lishini aytgan. “Vāqtincha bosh vazir Isroilni qonunan urushga olib borishi mumkin, jumladan Eronga qarshi”, — degan u.
️ Tahlilchi Ihab Jabareen Al Jazeeraga vāqtincha maqom “siyosiy isbot yukini” oshirayotganini aytgan: Netanyahu xalqdan uning rejimidan ham uzoq davom etishi mumkin bo‘lgan qaror oqibatlarini qabul qilishni so‘ragan bo‘lardi. Chorshanba kuni Isroil OAV xabariga ko‘ra, Netanyahu raislik qiladigan xavfsizlik kabineti armiyaga Eronga hujum tayyorgarligini kuchaytirishni buyurgan. KAN davlat teleradiokompaniyasi direktivalar “urushni qo‘zg‘atishi mumkin bo‘lgan harakatlarga olib kelishi mumkin”ligini xabar qilgan. Netanyahu AQSh prezidenti Donald Trampga bir necha bor qo‘ng‘iroq qilib, yangi harbiy kampaniyani talab qilgani, Ynet ma’lumotiga ko‘ra, kamida bir suhbat keskin kechgani aytilmoqda.
️ Channel 13 telekanali Isroil harbiy idorasi Eronga hujum qilishga shoshilinch ehtiyoj ko‘rmayotganini xabar qilgan; bu baho chorshanba kuni o‘tkazilgan brifingda Netanyahu va keyingi koalitsiyani shakllantirish topshirilgan muxolifat lideri Gadi Eyzenkotga taqdim etilgan. Muxolifat harbiy harakatdan tiyilishni talab qilmoqda. “Yisrael Beytenu” rahbari Avigdor Liberman vāqtincha rejim “parlament nazoratisiz va barcha xavfsizlik rasmiylarining to‘liq roziligisiz Isroilni urushga tortishi mumkin bo‘lgan qarorlar qabul qilmasligi” kerakligini aytgan. Eyzenkot chorshanba kuni Netyahuga yo‘llagan xatida bu fikrni takrorlab, bevosita va tezkor tahdid bo‘lmasa, kuchlarni joylashtirishga yo‘l qo‘yilmasligini ta’kidlagan. KAN xabariga ko‘ra, AQSh rejimining harbiy amaldori Isroilga yangi qarama-qarshilik bosqichiga tayyorlanish buyurilganini aytgan, biroq CENTCOM keyin Al Jazeeraga bu xabarlar “faqat taxmin” ekanini bildirgan.
️ Keyingi qadamlar noaniqligicha qolmoqda: koalitsiya muzokaralari davom etmoqda, muxolifat hali ko‘pchilikni ta’minlay olmagan, har qanday harbiy harakat esa Isroilning huquqiy cheklovlari va AQSh rejimi bilan munosabatlarini sinovdan o‘tkazadi. Harbiy rahbariyatning ishonchsizligi va cheklangan nazorat sharoitida Netanyahu vāqtincha rejimi oldida asosiy savol turibdi: yangi koalitsiya qasamyod qilgunga qadar zaiflashgan muvaqqat rahbariyat mamlakatni urush yo‘liga olib chiqishga haqlimi?
Source: www.aljazeera.com