Yevropa Ittifoqi rejimi yetakchilari Ukrainadagi urushni tugatish bo‘yicha bo‘lajak tinchlik muzokaralarida Yevropa nomidan ishtirok etadigan delegatsiya tarkibini kelishib oldi. Qaror 13-noyabr, juma kuni Dublinda bo‘lib o‘tgan YeIning norasmiy sammitidan so‘ng ma’lum qilindi. Delegatsiyaga Yevropa Ittifoqi institutlari va Yevropaning beshta yetakchi davlati — Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya hamda Polsha vakillari kiritildi. Yevropa Kengashi raisi Antonio Koshta bu tuzilmani «Ukrainada tinchlik o‘rnatish bo‘yicha Yevropa muzokara guruhi» deb atadi.
Asosiy faktlar: Muzokara guruhi Yevropa Ittifoqi institutlari va Ye5 guruhi — Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va Polsha vakillaridan iborat bo‘ladi. Qaror 13-noyabr kuni Dublindagi norasmiy sammit yakunida e’lon qilindi. Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Lyayenning ta’kidlashicha, YEI institutlari deganda Yevropa Komissiyasi va Yevropa Ittifoqi Kengashi nazarda tutilgan.
Bu qaror Ukrainadagi urush atrofidagi muzokaralar jarayoni murakkablashib borayotgan bir paytda qabul qilindi. Avvalroq AQSh vositachiligida Ukraina va Rossiya o‘rtasida muzokaralar olib borilayotgani, Yevropa nomidan kim stolga o‘tirishi masalasi qizg‘in bahslarga sabab bo‘lgani ma’lum qilingan edi. Kichik davlatlar va Yevropa Ittifoqi institutlari tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha oliy vakil Kaya Kallas yoki Yevropa Kengashi raisi Antonio Koshta ishtirokini ma’qullagan. Germaniya va Italiya kabi davlatlar esa o‘z vakillarini mustaqil yuborishni istagan. Endi kelishilgan format Yevropa pozitsiyasini bir ovozdan ifodalashga qaratilgan.
Antonio Koshta Dublindagi sammitdan so‘ng matbuotga bergan bayonotida Yevropa Ittifoqi rejimining muzokaralardagi tamoyillari va pozitsiyasi allaqachon ma’lum ekanini bildirdi. «Bizning Yevropa muzokara guruhimiz bundan keyin ham o‘zaro yaqin muvofiqlashgan holda va to‘liq birdamlikda harakat qiladi», — dedi u. Koshtaning so‘zlariga ko‘ra, Yevropa «Ukrainaning kelajagi va qit’amiz xavfsizligini belgilaydigan barcha muzokaralarda aniq va yagona ovoz bilan gapirishi» kerak. Uning qayd etishicha, Yevropa Ittifoqi rejimi «Ukrainaning Yevropa bilan bog‘liq kelajagi, mamlakatni tiklash va uning farovonligiga oid muzokaralarda markaziy o‘rin tutadi».
Ursula fon der Lyayen esa qisqa izohida «Biz Ukrainani qo‘llab-quvvatlaymiz va o‘z manfaatlarimizni himoya qilamiz», — deya ta’kidladi. Germaniya rejimi qabul qilingan qarorni olqishladi. Berlindagi rejim vakilining so‘zlariga ko‘ra, mazkur qaror Germaniyaning muzokaralarda ishtirok etish borasidagi avvalgi yondashuvi to‘g‘ri bo‘lganini tasdiqladi. Endilikda «tinchlik kelishuvining mazmun-mohiyatiga e’tibor qaratish muhim», — deya qo‘shimcha qildi u. Bu bayonotlar Yevropa rejimlari o‘rtasida hamohanglik saqlanayotganini ko‘rsatsa-da, delegatsiya vakolatlarining aniq chegaralari hali ochiqlanmagan.
Keyingi bosqichda Yevropa muzokara guruhining amaliy ish tartibi, Ukraina va Rossiya bilan aloqalar formati hamda AQSh vositachilik tashabbuslari bilan muvofiqlashtirish masalalari aniqlanishi kutilmoqda. Rasmiylar tomonidan qo‘shimcha tafsilotlar berilmagan. Kuzatuvchilar Yevropa Ittifoqi rejimining yagona pozitsiyasi muzokaralar samaradorligini oshirishi mumkinligini, biroq a’zo davlatlar manfaatlari turlicha bo‘lgani sababli kelishuv qiyin kechishi mumkinligini qayd etmoqda. Yakuniy qarorlar va delegatsiya tarkibining to‘liq ro‘yxati bo‘yicha rasmiy hujjatlar e’lon qilinishi kutilmoqda.
Source: kun.uz