O‘zbekiston, Toshkent – Podrobno.uz. “O‘zbekiston-2030” dasturi doirasida 10-mart kuni tasdiqlangan yangi kiberxavfsizlik strategiyasi milliy raqamli makonni himoya qilishning asosiy yo‘nalishlarini belgilab berdi. Hujjat, texnik vazifalarni tor idoralar darajasida hal qilishdan uzoqlashib, uzoq muddatli rejalashtirish va mas’uliyatning aniq taqsimlanishiga asoslangan tizimli davlat siyosatiga o‘tishni mustahkamlaydi. Mavzuga oid telemost doirasida kiberxavflarni davlat boshqaruvi yangi modeli bo‘yicha mutaxassislar muhokamasining borishi Podrobno.uz muxbiri tomonidan kuzatildi.

Strategiyani amalga oshirishning batafsil jihatlari Moskva–Toshkent yo‘nalishidagi videokonferensiya davomida “Sputnik O‘zbekiston” matbuot markazi platformasida ko‘rib chiqildi. Kiberxavfsizlik Markazining hukumatlararo o‘zaro hamkorlik bo‘limi boshlig‘i Albert Valiyev ta’kidlashicha, strategiya tizimni noldan yaratmaydi, balki allaqachon boshlangan ishlarni kuchaytiradi va yaqin yillar uchun ustuvor yo‘nalishlarni belgilaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ilgari kiberxavfsizlik ko‘pincha hodisalarga reaksiya sifatida qabul qilingan bo‘lsa, endi e’tibor butun tizimning bardoshligiga qaratilmoqda. Bu tahdidlar oddiygina bartaraf etilmay, balki doimiy asosda bashorat qilinishi va kuzatilishi kerak bo‘lgan modelga o‘tishni anglatadi.

E’tibor davlat sektori va kritik infratuzilmaga – ularning ishlamay qolishi iqtisodiyot va boshqaruvga bevosita ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan elementlarga qaratilgan. Albert Valiyevning ta’kidlashicha, aynan ular strategiyaning asosiy ustuvorligi bo‘lib qolmoqda. Shu bilan birga, bu nafaqat hujumlardan himoya qilish, balki doimiy monitoringni yo‘lga qo‘yish haqida ham gap ketmoqda. Tadbirda ta’kidlanganidek, hodisalarni kecha-kunduz rejimida kuzatib borish va ularga real vaqt rejimida javob berishni ta’minlaydigan tizimlarni rivojlantirish ko‘zda tutilgan.

Strategiyada alohida va ancha qat’iy urg‘u kiberjinoyatchilikka qaratilgan bo‘lib, muhokama ishtirokchilari ta’kidlaganidek, bu ko‘proq transchegaraviy xususiyat kasb etmoqda. Bu klassik tergov usullari samarasizroq bo‘lishini anglatadi. Albert Valiyev ta’kidlaganidek, bunga javoban turli idoralar – huquqni muhofaza qilish organlaridan tortib moliyaviy regulyatorlar va telekom-operatorlargacha bo‘lgan tashkilotlar o‘rtasidagi muvofiqlashtirishni kuchaytirish ko‘zda tutilgan. Bundan tashqari, Kiberxavfsizlik Markazi vakili aytganidek, raqamli kriminalistika rivojlantirilishiga garov qo‘yilgan. Davlat organlari vakillarining so‘zlariga ko‘ra, texnik laboratoriyalar bilan jihozlangan ixtisoslashtirilgan bo‘linmalarni yaratish, shuningdek murakkab kiberjinoyatlarni tergov qila oladigan kadrlarni tayyorlash rejalashtirilgan.

Xalqaro hamkorlik asosiy shart sifatida ko‘rib chiqilmoqda. Albert Valiyev ta’kidlaganidek, kibertahdidlar allaqachon uzoq vaqtdan beri transchegaraviy xususiyatga ega, shuning uchun boshqa mamlakatlar bilan hamkorlik qilmasdan ularga samarali qarshilik ko‘rsatish mumkin emas. Strategiya O‘zbekistonning BMT, Xalqaro Telekommunikatsiya Ittifoqi (ITU), SHHT va MDH kabi xalqaro tashkilotlarda ishtirok etishini nazarda tutadi, bu esa mamlakatning kibermakonni global tartibga solishga hissasini qo‘shish uchun zarurdir. Shu bilan birga, qo‘shni mamlakatlar va ilg‘or texnologiyalarga ega davlatlar bilan ikki tomonlama hamkorlik ham rivojlanmoqda.

Source: podrobno.uz