Markaziy bank raisi o‘rinbosari Nodirbek Saydullayev o‘tkazilgan media-muloqotda katta miqdordagi pullarni plastik kartalarda saqlash xavfsizligi haqida gapirdi. U shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish muhimligini ta’kidlab, agar fuqarolar o‘zlarining kartalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, jumladan, OTP-kodlarni hech kimga bermasa, hech kim kartadan pul ololmasligini aytdi. Saydullayevning so‘zlariga ko‘ra, kartaning egasi bo‘lgan shaxs uni pasport kabi qimmatli hujjat sifatida qo‘riqlashi kerak.
Saydullayev hozirgi kunda har bir tijorat banki o‘z mobil ilovalarida anti-fraud (firibgarlikka qarshi) tizimlarni joriy qilganini qo‘shimcha qildi. Shuningdek, u notanish APK fayllarini ochmaslik kerakligini eslatdi, chunki ular zararlantiruvchi dasturlar bo‘lishi mumkin. U ishonuvchan odamlarga maslahat berib, agar ular o‘zlarini juda ishonuvchan deb hisoblasa, kartani hech qanday mobil ilovaga ulamaslikni tavsiya qildi va buning o‘rniga naqd pul yoki terminal orqali to‘lov qilishni taklif qildi.
Iqtisodiyot va moliya vaziri Axadbek Xaydarov moliyaviy firibgarlikdan himoyalanish uchun amaliy maslahat berdi. U asosiy mablag‘ va kundalik xarajatlar uchun alohida kartalardan foydalanishni tavsiya qilib, kundalik xarajatlar uchun kichik miqdordagi pulni oddiy kartaga joylashtirish, asosiy pul saqlanadigan kartani esa mobil ilovalarga ulamaslik, faqat SMS xabarnoma xizmatini ulab qo‘yishni maslahat berdi. Bu usul orqali firibgarlik xavfi kamayadi.
Soliq qo‘mitasi raisi o‘rinbosari Jahongir Abdiyev naqdsiz to‘lovning qulayligi va xavfsizligini ta’kidladi. U katta miqdordagi pullarni kartada saqlash naqd pulga nisbatan osonroq va xavfsizroq ekanini misol bilan tushuntirdi: 600 million so‘m naqd pulni saqlash qiyin, lekin kartada saqlashda o‘g‘irlanish xavfi kamroq. Abdiyev shuni ham qo‘shimcha qildi ki, agar pul yo‘qolsa, markaziy bank javobgar emas, chunki bu fuqaroning o‘zi uchun mas’uliyatdir.
Eslatib o‘tish kerakki, 2026-yil 1-apreldan boshlab ko‘chmas mulk va transport vositalari bilan bog‘liq bitimlar faqat bank kartalari yoki elektron to‘lov tizimlari orqali amalga oshiriladi. Bundan tashqari, qiymati 25 million so‘mdan yuqori bo‘lgan tovarlar va xizmatlar, benzin sotib olish kabi to‘lovlar ham naqd pulsiz shaklga o‘tkaziladi, bu esa raqamli iqtisodotni rivojlantirishga qaratilgan.
Source: www.gazeta.uz