O‘zbekiston 2050-yilga borib 15 milliard kubometr suv taqchilligiga duch kelishi mumkin, bu esa iqlim o‘zgarishi, muzliklarning qisqarishi va aholi sonining o‘sishi bilan bog‘liq. Afg‘onistondagi Qo‘shtepa kanalining ishga tushirilishi esa mavjud suv resurslarini yana 15 foizga qisqartirishi mumkin.

Suv xo‘jaligi vazirligi bosh mutaxassisi Timur Bahronovning ta’kidlashicha, suv xavfsizligi oziq-ovqat xavfsizligi, iqtisodiy rivojlanish va ekologik barqarorlik bilan bevosita bog‘liq. Hozirda mamlakatda 4,3 million gektar sug‘oriladigan yer mavjud bo‘lib, qishloq xo‘jaligi eng yirik suv iste’molchisi hisoblanadi.

BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Yaponiya hukumati moliyaviy ko‘magida Orolbo‘yi hududida uch yillik loyiha amalga oshirilmoqda. Loyiha Qoraqalpog‘istonning to‘rtta pilot tumanini qamrab oladi va 4,6 million dollarlik byudjetga ega. Asosiy maqsad — suv resurslarini boshqarishni kuchaytirish va iqlim o‘zgarishiga chidamlilikni oshirish.

Loyiha doirasida “aqlli suv ta’minoti” tizimi joriy etiladi: geoinformatsion tizimlar (GIT), datchiklar va raqamli vositalar yordamida suv sarfi va nasos uskunalari real vaqt rejimida monitoring qilinadi. Shuningdek, sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari asosida qurg‘oqchilik prognozi va “raqamli egizaklar” texnologiyasi qo‘llaniladi.

Suv tejovchi texnologiyalar hozirda 2,6 million gektarda qo‘llanmoqda (60 foiz), 2028-yilga borib bu ko‘rsatkich 3,5 million gektarga yetkazilishi rejalashtirilgan. Bu yiliga 3,5 milliard kubometr suvni tejash imkonini beradi. Infratuzilmani modernizatsiya qilish esa yiliga 1 milliard kubometr suv yo‘qotilishining oldini olmoqda.

Loyiha rahbari Alisher Utemisovning so‘zlariga ko‘ra, loyiha nafaqat mahalliy muammolarni hal qiladi, balki butun Markaziy Osiyo uchun namuna bo‘lishi mumkin. Pilot tumanlarda suvni chuchuklashtirish va demonstratsion maydonchalar tashkil etiladi.

Source: www.gazeta.uz