O‘zbekiston, Toshkent – Podrobno.uz. Beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida Prezident Shavkat Mirziyoyev mamlakatning investitsiya siyosatini yanada chuqurlashtirishning asosiy yo‘nalishlarini belgilab berdi va moliya tizimi, sanoat hamda yuqori texnologiyali tarmoqlarni rivojlantirish bo‘yicha yangi tashabbuslarni taqdim etdi.
Markaziy yo‘nalishlardan biri Toshkent xalqaro moliya markazini shakllantirish bo‘ladi. Uning doirasida ingliz huquqiga asoslangan maxsus huquqiy rejim joriy etiladi, shuningdek, mustaqil Toshkent xalqaro savdo sudi tashkil etiladi. Uning ishida nufuzli xorijiy sudyalar va xalqaro ekspertlar ishtirok etadi.
Bundan tashqari, mamlakatda investitsion mediatsiya tizimi rivojlantiriladi. O‘zbekiston BMTning Singapur mediatsiya konvensiyasiga qo‘shilish niyatida, bu investorlarga respublika hududida kafolatlangan xalqaro huquqiy himoyani ta’minlaydi.
Keyingi yo‘nalish – kapital bozorini rivojlantirish va muqobil moliyaviy vositalarga kirishni kengaytirish. So‘nggi yillarda O‘zbekiston xalqaro bozorlarda 16 milliard dollardan ortiq obligatsiyalar joylashtirdi, shuningdek, Milliy investitsiya fondining 30% aksiyalarini Toshkent va London fond birjalariga chiqardi. Bu joylashtirish London birjasi uchun so‘nggi besh yildagi eng yirik IPO bo‘ldi.
Keyingi islohotlar doirasida “Kapital bozori to‘g‘risida” va “Muqobil investitsiya fondlari to‘g‘risida” qonunlar qabul qilinishi, shuningdek, xalqaro kliring kompaniyalari faoliyati kengaytirilishi rejalashtirilgan. Qo‘shimcha ravishda, suveren islom obligatsiyalari – sukuk dasturi ishga tushiriladi. Ushbu choralar kamida 10 milliard dollar qo‘shimcha kapital jalb qilish imkonini beradi.
Tashabbuslarning alohida bloki xususiylashtirishga tegishli: joriy yilda auktsionlarga umumiy qiymati taxminan 6 milliard dollar bo‘lgan davlat aktivlari, ko‘chmas mulk va yer uchastkalari qo‘yilishi rejalashtirilgan.
Yana bir strategik yo‘nalish – yuqori qo‘shilgan qiymat zanjirlarini rivojlantirish. Prezident ta’kidlaganidek, O‘zbekistonning resurs salohiyati taxminan 3 trillion dollarga baholanmoqda, jumladan, oltin, mis, uran, volfram va tabiiy gaz. Bu resurslardan samarali foydalanish uchun ochiq raqamli geologik ma’lumotlar bazasi yaratiladi va auktsionlarga qo‘yiladigan konlar soni to‘rt barobarga oshiriladi.
Toshkent va Samarqandda “Kelajak metallari” texnoparklari qurilishi rejalashtirilgan bo‘lib, ular “qazib olishdan tayyor mahsulotgacha” loyihalariga yo‘naltirilgan. Shuningdek, mashinasozlik, robototexnika, farmatsevtika va boshqa tarmoqlarda umumiy qiymati taxminan 20 milliard dollar bo‘lgan qo‘shma investitsiya loyihalarini amalga oshirish taklif etilgan.
To‘rtinchi yo‘nalish – “yashil” energetika va sun’iy intellektni rivojlantirish. Investorlarga energiya saqlash tizimlarini yaratish, tarmoqlarni modernizatsiya qilish, shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalari asosida ma’lumotlar markazlari qurish loyihalarida ishtirok etish taklif etilmoqda.
Sun’iy intellektni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilgan: ekspertlar prognozlariga ko‘ra, kelgusi besh yil ichida bu soha O‘zbekiston iqtisodiyotida kamida 10 milliard dollar qo‘shimcha qiymat yaratishi mumkin. Qoraqalpog‘istonda sun’iy intellekt va ma’lumotlar markazlari loyihalari uchun maxsus zona yaratilgan bo‘lib, investorlar 2040 yilgacha barcha soliqlardan ozod qilingan va imtiyozli elektr energiyasi tarifiga ega.
Shuningdek, maxsus huquqiy rejimga ega O‘zbekiston xalqaro raqamli texnologiyalar markazi tashkil etiladi.
Prezident xorijiy va mahalliy investorlarni mamlakatda shakllantirilayotgan yangi imkoniyatlardan faol foydalanishga va yangi investitsiya ekotizimi doirasida keng ko‘lamli loyihalarni amalga oshirishda ishtirok etishga chaqirdi.
Beshinchi yo‘nalish – mintaqaviy transport-logistika o‘zaro bog‘liqligini rivojlantirish. Ta’kidlanishicha, investorlar uchun xalqaro savdo bozorlariga chiqish muhim ahamiyatga ega, Markaziy Osiyo esa so‘nggi yillarda yagona va dinamik rivojlanayotgan makonga aylanib, global iqtisodiy aloqalar uchun ochiq bo‘lmoqda.
Xususan, Xitoy va Qirg‘iziston bilan birgalikda strategik temir yo‘l qurilishi davom etmoqda. Shu bilan birga, janubiy dengiz portlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri chiqishni ta’minlaydigan Transafg‘on koridori loyihasi faol ishlab chiqilmoqda. Shuningdek, Kaspiy dengizi orqali o‘tib, Osiyo va Yevropani bog‘laydigan “O‘rta yo‘lak” transport yo‘nalishi rivojlantirilmoqda.
Ushbu loyihalarning amalga oshirilishi O‘zbekistonga asosiy xalqaro transport marshrutlari tizimiga integratsiyalashish imkonini beradi.
Alohida ta’kidlanganidek, mamlakatda yirik infratuzilma tashabbuslari amalga oshirilmoqda. Xususan, Saudiya hamkorlari bilan birgalikda yiliga 20 million yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatishga mo‘ljallangan yangi Toshkent xalqaro aeroporti qurilmoqda.
Investitsiya forumi doirasida tezyurar avtomobil yo‘llari, ko‘p funksiyali logistika markazlari va “quruq portlar” qurish loyihalari ham taqdim etildi. Investorlarga ushbu tashabbuslarni amalga oshirishda faol ishtirok etish taklif qilindi.
Source: podrobno.uz