Jahon Oltin Kengashi (WGC) ma’lumotlariga ko‘ra, aprel oyida O‘zbekiston Markaziy banki 1 tonna oltin sotgan bo‘lsa-da, yil boshidan beri jami 24 tonna oltin sotib olib, sof xaridorlar reytingida Polshadan keyin ikkinchi o‘rinni egallamoqda. Bu ko‘rsatkich mamlakatning oltin bozoridagi faol ishtirokini ko‘rsatadi.
Mart oyida markaziy banklar 30 tonna sof sotuvni amalga oshirgan bo‘lsa, aprelda vaziyat o‘zgarib, 19 tonna sof xarid qayd etildi. O‘zbekistonning oltin zaxiralari hozirda 414 tonna atrofida bo‘lib, bu mamlakat umumiy zaxiralarining 88 foizini tashkil etadi.
Polsha Milliy banki aprelda 14 tonna oltin sotib olib, yil boshidan beri jami 45 tonna xarid bilan yetakchilik qilmoqda. Xitoy Xalq banki 8 tonna qo‘shib, zaxiralarini 2322 tonnaga yetkazdi va ketma-ket 18 oy davomida oltin sotib olmoqda. Chexiya Milliy banki 3 tonna xarid qilgan bo‘lsa, Rossiya Markaziy banki 6 tonna sotib, to‘rtinchi oy ketma-ket sof sotuvchi bo‘ldi.
May oyida O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari 307,3 million dollarga kamayib, 70,58 milliard dollarni tashkil etdi. Oltin qiymatining pasayishi narxlarning 4625,80 dollardan 4516,85 dollargacha tushishi bilan bog‘liq. Shu bilan birga, fizik oltin hajmi 13,6 million troy untsiyaga (+0,3 million) oshdi.
Aprel oyida O‘zbekiston 1,5 milliard dollarlik oltin eksport qildi, bu o‘tgan yilning sentabridan beri ilk eksport edi. Eksportning tiklanishi jahon bozoridagi narxlar tebranishi bilan bog‘liq: martdagi pasayishdan so‘ng aprelda oltin narxi bir untsiya uchun 4625 dollargacha ko‘tarilgan edi.
Biroq may oyining ikkinchi yarmidan oltin narxi yana pasayishni boshladi. 25-iyun kuni bir troya untsiyasi 4000 dollardan pastga tushdi, bu noyabrdan beri ilk bor. Yanvardagi tarixiy maksimumdan beri oltin deyarli 30 foizga arzonlashdi. Pasayishga AQSh pul-kredit siyosatidagi o‘zgarishlar, Eron bilan mojaro atrofidagi vaziyatning yumshashi va FZT raisining qat’iy bayonotlari sabab bo‘ldi.
Oltin O‘zbekiston iqtisodiyotida muhim rol o‘ynaydi: u asosiy eksport tovarlaridan biri va valyuta tushumlarining manbai hisoblanadi. 2025-yilda oltin savdosidan olingan qo‘shimcha daromadlar soliq tushumlarini oshirib, hukumatga xarajatlarni 41,2 trillion so‘mga (3,43 milliard dollar) ko‘paytirish imkonini berdi.
Source: www.gazeta.uz