O‘zbekistonda qashshoqlik va ishsizlikka qarshi kurashish uchun tuman shtablari tashkil etiladi. Ular 3,2 trillion so‘m mablag‘ va aholi hamda biznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha keng vakolatlarga ega bo‘ladi. Shtablar kreditlar, subsidiyalar va foizsiz qarzlar kimga berilishini mustaqil ravishda aniqlashi, shuningdek, moliyalashtirish shartlarini belgilashi mumkin bo‘ladi.
Yangi tizim prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan yig‘ilishda taqdim etildi. Shtablar mamlakatning barcha tuman va shaharlarida hokimlar rahbarligida ishlaydi. Viloyat, tuman va shahar rahbarlari iqtisodiy blok bilan birga haftada uch kun bandlik va qashshoqlikni qisqartirish masalalari bilan shug‘ullanadi.
Bunday yondashuv zarurati ajratilgan mablag‘lardan foydalanish natijalaridagi sezilarli farq bilan bog‘liq. Yig‘ilishda ta’kidlanganidek, taqqoslanadigan moliyalashtirish hajmida ba’zi tumanlarda qashshoqlikdan ancha ko‘proq odamlarni chiqarish mumkin bo‘lmoqda.
Endi tuman shtablari moliyaviy yordamni aniq loyihalarga moslashtira oladi. Ular kredit miqdori va shaklini aniqlash, qaytarish muddatlarini uzaytirish va to‘lov jadvalini biznes xususiyatlariga qarab o‘zgartirish huquqiga ega bo‘ladi. 10 oilani kooperatsiyaga birlashtirgan tadbirkor garovsiz 500 million so‘mgacha, 100 oila bilan ishlaganda esa 5 milliard so‘mgacha olishi mumkin.
Imtiyozli moliyalashtirishni ilgari kreditlar bo‘yicha kechikishlarga yo‘l qo‘ygan fuqarolar ham olishi mumkin. Ularning loyihalari biznesni boshlash yoki rivojlantirish istiqbollarini hisobga olgan holda individual baholanadi.
Yangi tizimni moliyalashtirish uchun tumanlarga Qashshoqlikni qisqartirish jamg‘armasi, Bandlik jamg‘armasi, uchta ijtimoiy “daftar” va boshqa resurslar mablag‘lari beriladi. Shu bilan birga, hukumat kreditlash shartlari, subsidiyalar va kompensatsiyalar berishni alohida farmon va qarorlarga qattiq bog‘lashdan voz kechishni rejalashtirmoqda.
Moliyalashtirish mexanizmlari har chorakda qayta ko‘rib chiqiladi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Markaziy bank bilan birgalikda ularni hududlarning imkoniyatlari va ehtiyojlariga qarab moslashtiradi.
O‘zgarishlar 8 992 mahallada ishlaydigan hokim yordamchilariga ham ta’sir qiladi. Ular vaqtincha vazifasini bajaruvchi maqomiga o‘tkaziladi. Ish natijalarini baholashdan so‘ng tashabbuskor xodimlar qayta tayinlanadi, qoniqarsiz deb topilganlar esa almashtiriladi.
Yig‘ilishda Xorazm viloyati tajribasi ham taqdim etildi. Ikki hafta ichida u yerda 19 ming oiladan 81 ming kam ta’minlangan aholining ahvoli o‘rganildi. Natijada 12 ming ishsiz va 10 ming past daromadli odam aniqlandi. Shu bilan birga, mahalliy biznesga 9,5 mingga yaqin ishchi kerak.
Hukumat baholashiga ko‘ra, mavjud ish o‘rinlari va kasbiy ta’lim hisobiga kam ta’minlangan oilalarning 10–15 ming aholisi daromadini oshirish mumkin.
Avvalroq xabar qilinganidek, so‘nggi yil ichida hududlarda 86 ming kichik korxona tashkil etilgan, biroq ulardan 15 mingtasi faoliyatini to‘xtatgan. Yana 62 ming bank krediti olgan fuqaro biznes yo‘lga qo‘ya olmagan va qarzni to‘lashda qiynalmoqda.
Source: podrobno.uz