O'zbekiston Markaziy banki 2029-yil oxiriga qadar bozor ishtirokchilarini raqamli so'm tizimiga ulash va uni to'liq ishga tushirishni rejalashtirmoqda. Bu haqda Toshkentda joylashgan AN Podrobno.uz xabar qildi. Regulyator avvalroq yangi valyutaning afzalliklarini o'rganish va pilot sinovlarini o'tkazish niyatida.
Daryo.uz nashrining yozishicha, gap ulgurji raqamli valyuta (wholesale CBDC) haqida ketmoqda, u fuqarolarning kundalik hisob-kitoblari uchun emas, balki banklar va to'lov tashkilotlari operatsiyalari uchun mo'ljallangan. Uni taqsimlangan reyestr texnologiyasi asosida yaratish rejalashtirilgan.
2027-yil oxiriga qadar regulyator raqamli so'mni chiqarish afzalliklari va maqsadga muvofiqligini o'rganish niyatida. 2028-yilda pilot sinovlar o'tkazish, 2029-yil oxirigacha esa bozor ishtirokchilarini ulash va tizimni to'liq ishga tushirish rejalashtirilgan. Markaziy bank raqamli valyutani joriy etish bo'yicha yakuniy qaror hali qabul qilinmaganini ta'kidladi. Xalqaro maslahatchilar bilan birgalikda tizim ishlab chiqilgach va pilot sinovlar o'tkazilgach, uni keyingi joriy etish to'g'risida qaror qabul qilinadi.
Raqamli so'mdan foydalanishning birinchi yo'nalishlaridan biri davlat xaridlari bo'lishi mumkin. Bu ajratilgan mablag'larni kuzatish va ulardan maqsadsiz foydalanish xavfini kamaytirish imkonini beradi. Raqamli valyuta infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish uchun ham ko'rib chiqilmoqda. Pudratchilarga to'lovlar muayyan ish bosqichlari bajarilgach va tasdiqlangach amalga oshirilishi mumkin, bu esa davlat investitsiya mablag'larining sarflanishini real vaqt rejimida kuzatish imkonini beradi. Bundan tashqari, raqamli so'm davlat to'lovlari va maqsadli subsidiyalarni moliyalashtirishda ishlatilishi mumkin.
Markaziy bank ulgurji raqamli valyuta hisob-kitoblardagi xatarlarni kamaytirishi, operatsion faoliyat barqarorligini oshirishi va 24/7 rejimida avtomatik ravishda favqulodda likvidlik taqdim etish imkoniyatini berishini ta'kidladi. Regulyator ma'lumotlariga ko'ra, hozirda dunyoning 143 markaziy banki raqamli valyutalarni o'rganmoqda. Ulardan 77 tasi ishlab chiqish bosqichida, yana 41 tasi pilot loyihalarni amalga oshirmoqda. To'liq raqamli valyutalarni faqat uchta davlat – Bagama orollari, Nigeriya va Yamayka ishga tushirgan. Markaziy bank raqamli valyutani ishlab chiqish va o'rganish bir necha yil davom etishini, shuning uchun belgilangan muddatlar hozircha rejalar, kafolat emasligini ta'kidladi.
Source: podrobno.uz