Joriy yilning 12-oktabr holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda paxta hosilini yig‘ib olish ishlari jadal sur’atlarda davom etmoqda. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, mamlakat bo‘ylab jami 3,4 million tonna paxta xomashyosi yig‘ib olingan. Shuni ta’kidlash kerakki, joriy yildagi umumiy reja 4,5 million tonnani tashkil etadi, bu esa mavsum oxirigacha hali sezilarli hajmdagi ishlar bajarilishi lozimligini ko‘rsatadi.
Yig‘ib olingan hajurning asosiy qismi, ya’ni 2,6 million tonnasi zamonaviy qishloq xo‘jaligi texnikasi yordamida amalga oshirilgan. Qolgan 848 ming tonna paxta esa qo‘lda terib olingan. Statistika shuni ko‘rsatmoqdaki, jami hosilning qariyb 75 foizi maxsus paxta terish mashinalari hissiyasiga to‘g‘ri kelmoqda, bu esa tarmoqda mexanizatsiyalash darajasi ortib borayotganidan dalolat beradi.
Shunga qaramay, qo‘l mehnati hali ham o‘z ahamiyatini yo‘qotgani yo‘q va texnika kira olmaydigan murakkab hududlarda qo‘llanilmoqda. Jumladan, qo‘lda terilgan umumiy hajmning 174 ming tonnasi mashinalar harakati uchun tayyorlangan dalalar chetlariga to‘g‘ri kelsa, yana 674 ming tonnasi kichik va texnika uchun noqulay maydonlarda yig‘ib olingan.
Joriy mavsumda mamlakat dalalarida 3 mingga yaqin yuqori unumdorlikka ega paxta terish mashinalari uzluksiz ishlamoqda. Xususan, ushbu mavsum oldidan fermer xo‘jaliklari va yirik agrotexnologik klasterlarga lizing asosida yana mingdan ortiq yangi texnika yetkazib berilgani ish hajmini sezilarli darajada tezlashtirdi.
Texnikadan foydalanish hosilni qisqa muddatlarda va optimal vaqtda yig‘ib olish imkonini bermoqda. Masalan, 12-oktabrning o‘zida texnikalar yordamida 147 ming tonna paxta terib olingan bo‘lib, bu bitta mashinaga o‘rtacha bir kunda 50 tonnaga yaqin xomashyo to‘g‘ri kelganini bildiradi.
Hozirgi vaqtda paxta yig‘im-terimi o‘zining eng mas’uliyatli va murakkab bosqichlariga kirib bormoqda. Oldinda fermerlarni qolgan hosilni to‘liq yig‘ib olish hamda davlat oldidagi shartnoma majburiyatlarini to‘laqonli bajarish vazifalari kutib turibdi.
Shu bilan birga, mamlakatda qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga soliq siyosati masalalari ham diqqat markazida qolmoqda. Avvalroq O‘zbekistonda qo‘shilgan qiymat solig‘ining nol stavkasi qo‘llaniladigan 516 nomdagi qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ro‘yxati tasdiqlangan edi, biroq strategik ahamiyatga ega bo‘lgan paxta va g‘alla ushbu imtiyozli ro‘yxatga kiritilmagani e’tiborga molik.
Source: podrobno.uz