Milliy statistika qo‘mitasi tomonidan mamlakatimiz tarixida ilk bor o‘rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi bilan bir qatorda mediana ish haqi ko‘rsatkichlari ham rasman e’lon qilindi. Ushbu muhim qadam aholi daromadlari va ularning taqsimlanish jarayonini yanada shaffof hamda real baholash imkonini berishi kutilmoqda, garchi iqtisodiy tafovutlar saqlanib qolayotgan bo‘lsa ham.

Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, joriy yilning yanvar-sentabr oylarida O‘zbekistonda o‘rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi 7 million 274,1 ming so‘mni tashkil etgan. Mazkur ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davri bilan solishtirilganda 18 foizga oshgani qayd etilgan. Shu bilan birga, eksperimental hisob-kitoblar natijalariga ko‘ra, respublika bo‘yicha mediana ish haqi atigi 4 million 166,3 ming so‘mni tashkil etgani aniqlangan.

Statistika idorasi mutaxassislarining tushuntirishicha, o‘rtacha ish haqi va mediana mutlaqo turlicha tushunchalar bo‘lib, ular daromadlar taqsimotining turli jihatlarini ochib beradi. O‘rtacha ish haqi jami fondni xodimlar soniga bo‘lish yo‘li bilan topilsa, yuqori maosh oluvchilar bu ko‘rsatkichni sun’iy ravishda yuqoriga tortib yuborishi mumkin. Mediana esa qatorning qoq o‘rtasida turgan qiymatni ko‘rsatib, xodimlarning teng yarmi bu summadan kam, qolgan yarmi esa ko‘proq maosh olishini anglatadi.

Mutaxassislarning fikricha, faqat o‘rtacha ko‘rsatkichga tayanib qolish aholining real moliyaviy ahvolini to‘liq ochib bermaydi. Aynan shuning uchun ham mediana ish haqini joriy etish orqali mamlakatdagi haqiqiy ijtimoiy-iqtisodiy manzara yanada aniqroq namoyon bo‘lmoqda va mavjud tafovutlarni chuqurroq tahlil qilish imkoniyati tug‘ilmoqda.

Source: www.gazeta.uz