O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vaziri Eldor Adilov Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari oldida 2025–2030-yillarga mo‘ljallangan bolalar saratoni bilan kurashish milliy strategiyasini amalga oshirish yuzasidan hisobot qildi. Uning ma’lumotiga ko‘ra, bolalarda onkologik kasalliklarni erta aniqlash ulushi 2023-yildagi 23 foizdan 2025-yilda 28 foizga oshgan, kasallikka shubha paydo bo‘lganidan ixtisoslashgan davolash boshlanguniga qadar vaqt esa 130–160 kundan 10–18 kungacha qisqargan. Bu natijalar “Yashil koridor” tizimi va “Bir bola — bir marshrut” raqamli tamoyili joriy etilishi bilan bog‘lanmoqda.
Asosiy faktlar: 2025-yilda erta aniqlash 28 foizga yetdi, davolashgacha bo‘lgan yo‘l 10–18 kunga qisqardi. Gemoblastozlarda bir yillik omon qolish 17 foizdan 42–43 foizga, qattiq o‘smalarda 37 foizdan 44,5 foizga oshdi. Bepul dori vositalari ro‘yxati 89 dan 194 nomgacha kengaydi.
Uchrashuv bolalar onkologiyasi bo‘yicha davlat siyosatining amaliy natijalarini baholash va keyingi bosqich vazifalarini belgilash nuqtai nazaridan muhim bo‘ldi. So‘nggi yillarda respublikada ixtisoslashgan markazlar salohiyati kuchaytirilib, dori ta’minoti, jarrohlik amaliyotlari va diagnostika jarayonlariga alohida e’tibor qaratilmoqda. Strategiya 2030-yilga qadar erta aniqlash darajasini 65 foizga, besh yillik omon qolish ko‘rsatkichini kamida 60 foizga yetkazishni maqsad qilgan. Bu raqamlar bolalar o‘limini kamaytirish va oilalarga ko‘rsatiladigan tibbiy yordam sifatini oshirishda strategik yo‘nalish sifatida qaralmoqda.
Vazirning qayd etishicha, bepul dori vositalari bilan ta’minlash qamrovi sezilarli kengaygan: avval har uchinchi bolaga yaqin bemor antitumor preparatlarini olgan bo‘lsa, hozir bu ko‘rsatkich 88 foizga, ayrim yo‘nalishlarda 100 foizga yetgan. Ilmiy-amaliy tibbiyot markazida jarrohlik amaliyotlari 2023-yildagi 330 tadan 2025-yilda 877 taga, yuqori texnologiyali aralashuvlar 35 tadan 165 taga oshgan. 2025–2026-yillarda bolalarga 36 ta o‘suvchi endoprotez o‘rnatilgani ham ixtisoslashgan yordam kengayib borayotganini ko‘rsatadi.
Alohida e’tibor suyak ko‘migi transplantatsiyasiga qaratildi. Adilovning ma’lumotiga ko‘ra, bunday operatsiyalar davlat hisobidan Turkiyada, Milliy bolalar tibbiyot markazida hamda Bolalar onkologiyasi, gematologiyasi va immunologiyasi ilmiy-amaliy tibbiyot markazida o‘tkaziladi. 2025-yilda 32 ta, 2026-yil boshidan 1-noyabrgacha yana 36 ta transplantatsiya amalga oshirilgan; oxirgi operatsiyalarning 28 tasi allogen, 8 tasi autolog bo‘lgan. Mutaxassislar tayyorlash bo‘yicha ham ishlar davom etmoqda: bolalar onkologiyasi yo‘nalishida 12 445 nafar tibbiyot xodimi o‘qitilgan, ulardan 7 793 nafari sertifikat olgan.
Deputatlar hisobotni muhokama qilib, strategiya bajarilishi ustidan parlament nazoratini kuchaytirishni taklif qildi. Keyingi davrda suyak ko‘migi transplantatsiyasi infratuzilmasini rivojlantirish, kadrlar tayyorlash va bolalarni davolash imkoniyatlarini kengaytirishga alohida e’tibor qaratilishi kutilmoqda. Sog‘liqni saqlash vazirligi birlamchi bo‘g‘in shifokorlari uchun xavfli belgilarni aniqlash algoritmlari va har bir bolaning davolanish jarayonini kuzatuvchi elektron reyestrni joriy etishni rejalashtirmoqda. Bu chora-tadbirlar 2030-yilga mo‘ljallangan ko‘rsatkichlarga erishishning asosiy shartlaridan biri sifatida baholanmoqda.
Source: podrobno.uz