Buxoro va Navoiy viloyatlarida “Yashil makon” dasturining kuzgi bosqichida keng ko‘lamli ko‘kalamzorlashtirish ishlari rejalashtirilgan: ikki viloyatda jami 20,5 million dona ko‘chat ekish, 24 tuman va shaharda yangi yashil hududlar tashkil etish ko‘zda tutilgan. Rejaga ko‘ra, 48 ta mikroo‘rmon va 48 ta jamoat bog‘i barpo etilib, aholi dam oladigan, piyoda yuradigan soyali maskanlar ko‘paytiriladi. Dasturning asosiy maqsadi issiq va qurg‘oqchil iqlim sharoitida ko‘chatlarning omon qolishini ta’minlash, ekologik muhitni yaxshilash va mahallalarni yashillashtirishdan iborat.
Asosiy faktlar: Buxoro viloyatida 26 ta yashil ko‘cha 6,5 kilometr, Navoiy viloyatida yana 26 ta ko‘cha 5,5 kilometr qilib obod etiladi. Shuningdek, 48 ta o‘simlik chiqindilarini qayta ishlash maydoni va 144 ta shox maydalagich o‘rnatilishi, 826 mahallada ekologiyaga bag‘ishlangan axborot lavhalari paydo bo‘lishi belgilangan.
Bu tashabbus respublika bo‘ylab amalga oshirilayotgan “Yashil makon” umummilliy dasturining bir qismi bo‘lib, so‘nggi yillarda chang bo‘ronlari, yozgi jazirama va suv tanqisligi sharoitida yashil hududlar ahamiyati ortib borayotganini aks ettiradi. Buxoro va Navoiy kabi quyi oqim hududlarida ko‘kalamzorlashtirish nafaqat estetik ko‘rinish, balki havoni tozalash, soyali joylar yaratish va mahalliy iqlimni yumshatish vositasi sifatida ham qaralmoqda. Shu bois dasturda ko‘chat ekish bilan birga ularni parvarishlash masalasiga alohida urg‘u berilmoqda.
Dastur doirasida ekilgan ko‘chatlarni saqlab qolish uchun suv tejovchi sug‘orish usullari, mulch va kompostdan foydalanish ko‘zda tutilgan. Bu choralar tuproqda namlikni ushlab turishga yordam berishi kerak. Mutaxassislar har bir tuman va shaharning tuproq, iqlim xususiyatlarini hisobga olgan holda daraxt turlarini tanlash va ekish muddatlarini belgilashga va’da qilmoqda. Bundan tashqari, kesilgan shox-shabbalar va boshqa o‘simlik qoldiqlarini maydalash orqali hosil bo‘lgan materiallar yashil hududlarni parvarishlashda ishlatilishi rejalashtirilgan.
Ko‘kalamzorlashtirish ishlariga mahallalarni ham jalb qilish niyati e’lon qilingan. Ular uchun alohida loyihalar ishlab chiqilib, yashil zonalar tashkil etish ko‘zda tutilgan. 826 mahallada ekologik mavzudagi axborot lavhalari o‘rnatilishi aholining atrof-muhitga bo‘lgan munosabatini kuchaytirishga xizmat qilishi mumkin. Avvalroq Toshkentda ham “Yashil makon” doirasida turar-joy hovlilari, maktablar va bolalar bog‘chalarida mikroo‘rmonlar yaratish rejalashtirilgani, poytaxtda kuzgi daraxt ekish mavsumi 10-noyabrga belgilangani ma’lum qilingan edi.
Endi Buxoro va Navoiy viloyatlarida rejalashtirilgan 20,5 million ko‘chatning qanchasi saqlanib qolishi, suv tejovchi texnologiyalar amalda qanday ishlashi va mahalla loyihalari qanday natija berishi diqqat markazida bo‘ladi. Dasturning keyingi bosqichlarida monitoring kuchaytirilib, ekilgan daraxtlarni parvarishlash, sug‘orish va zararkunandalardan himoya qilish bo‘yicha amaliy choralar ko‘rilishi kutilmoqda. Rasmiylar uchun asosiy sinov — qog‘ozdagi rejalarni issiq iqlim sharoitida barqaror yashil muhitga aylantira olishdir.
Source: podrobno.uz