O‘zbekiston hukumati Buxoro neftni qayta ishlash zavodining yillik mahsulot ishlab chiqarish quvvatini hozirgi 2,1 million tonnadan 4,6 million tonnaga yetkazishni rejalashtirmoqda. Qiymati 1,8 milliard dollar deb baholanayotgan istiqbolli loyiha doirasida neftni zamonaviy qayta ishlash va neft-kimyo texnologiyalarini joriy etish, yangi texnologik qurilmalar barpo etish ko‘zda tutilgan. Bu masalalar 12-noyabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyevga taqdim etilgan taqdimotda ko‘rib chiqildi; unda zavodning joriy faoliyati, moliyaviy ko‘rsatkichlari va quvvatlarni kengaytirish rejalari muhokama qilindi.
Asosiy faktlar: Loyiha qiymati 1,8 milliard dollar, mahsulot ishlab chiqarish quvvatini 2,1 million tonnadan 4,6 million tonnaga oshirish mo‘ljallangan. Zavod 1997-yilda ishga tushirilgan bo‘lib, loyihaviy quvvati yiliga 2,5 million tonna neft va gaz kondensatini qayta ishlashga mo‘ljallangan; korxonada 3,2 mingdan ziyod kishi mehnat qiladi.
Buxoro neftni qayta ishlash zavodi mamlakatning muhim neft mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalaridan biri sifatida energetik barqarorlik, import o‘rnini bosish va qo‘shilgan qiymati yuqori mahsulotlar ishlab chiqarishda muhim o‘rin tutadi. Korxona avtobenzin, dizel yonilg‘isi, aviakerosin va boshqa turdagi neft mahsulotlarini ishlab chiqaradi. Hukumat tomonidan quvvatlarni kengaytirishga e’tibor qaratilishi Buxoro viloyatining sanoat salohiyatini oshirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish va mahalliy xomashyoni chuqurroq qayta ishlashga xizmat qiladi.
Taqdimotda korxonaning joriy yildagi ishlab chiqarish va moliyaviy ko‘rsatkichlari haqida ma’lumot berildi. Joriy yilning to‘qqiz oyida 1,5 million tonnadan ziyod xomashyo qayta ishlanib, qariyb 1,5 million tonna neft mahsulotlari ishlab chiqarilgan, sof foyda 2,2 trillion so‘mni tashkil etgan. Yil yakuniga qadar xomashyoni qayta ishlash hajmini 2,17 million tonnaga, neft mahsulotlari ishlab chiqarishni esa 2,12 million tonnaga yetkazish rejalashtirilgan.
Korxonani rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va yuqori sifatli yoqilg‘i turlarini o‘zlashtirishdir. Xususan, zavodda Yevro-5 ekologik standartiga javob beradigan AI-92 va AI-95 rusumli avtobenzin ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha qiymati 328 million dollarlik loyiha ishlab chiqilgan. Uning doirasida mavjud texnologik jarayonlarni takomillashtirish va yangi ishlab chiqarish qurilmalarini barpo etish ko‘zda tutilgan. Loyiha amalga oshirilsa, yiliga 1,1 million tonna Yevro-5 standartidagi avtobenzin ishlab chiqarish imkoniyati yaratiladi, import qilinadigan yoqilg‘i qo‘shimchalari xarajatlaridan yiliga 150 million dollargacha mablag‘ tejalişi va 200 ta yangi ish o‘rni tashkil etilishi kutilmoqda. Uni 2029-yilning ikkinchi choragida ishga tushirish mo‘ljallangan.
Taqdimotda zavodning ishlab chiqarish quvvatlarini yanada kengaytirish bo‘yicha istiqbolli loyiha ham ko‘rib chiqildi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, qiymati 1,8 milliard dollar bo‘lgan ushbu loyiha doirasida neftni zamonaviy qayta ishlash va neft-kimyo texnologiyalarini joriy etish, yangi texnologik qurilmalarni barpo qilish rejalashtirilgan. Natijada zavodda ishlab chiqariladigan neft mahsulotlarining umumiy yillik hajmini hozirgi 2,1 million tonnadan 4,6 million tonnaga yetkazish imkoniyati paydo bo‘ladi. Jumladan, avtobenzin ishlab chiqarish 2,7 million tonnaga, dizel yonilg‘isi 1,24 million tonnaga, aviakerosin 500 ming tonnaga yetkazilişi ko‘zda tutilgan.
Keyingi bosqichda loyihalarning texnik-iqtisodiy asoslarini chuqurlashtirish, moliyalashtirish manbalarini aniqlashtirish va qurilish-montaj ishlarini bosqichma-bosqich boshlash kutilmoqda. Rasmiylar modernizatsiya natijasida mahsulot sifati yaxshilanishi, importga qaramlik kamayishi va eksport salohiyati ortishi mumkinligini qayd etmoqda. Shu bilan birga, yirik sanoat loyihalari ekologik talablar va mahalliy infratuzilma imkoniyatlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi muhim ahamiyat kasb etadi.
Source: kun.uz