O‘zbekistonning doimiy aholisi 2026-yil 15-yanvar holatiga 39 047 321 kishini tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olishning yakuniy natijalari asosida e’lon qilindi; Milliy statistika qo‘mitasi matbuot anjumanida ma’lum qilinganiga ko‘ra, natija 2026-yil 1-yanvardagi joriy hisobdan 810,6 ming kishiga yoki 2,1 foizga ko‘p. Farq tug‘ilish, o‘lim va migratsiya bo‘yicha ma’muriy ma’lumotlarga asoslangan hisobni ro‘yxatga olish natijalari bilan aniqlashtirish hisobiga yuzaga kelgan. Anjumanning asosiy mavzusi faqat aholi soni emas, balki qishloq xo‘jaligi ro‘yxati va 2017–2025-yillar uchun makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni qayta hisoblash ham bo‘ldi.
Asosiy faktlar: 2026-yil 15-yanvar holatiga doimiy aholi 39 047 321 kishi; bu 1-yanvardagi joriy hisobdan 810,6 ming kishi yoki 2,1 foizga ko‘p. Erkaklar 50,6 foiz, ayollar 49,4 foiz; shahar joylarida 54,5 foiz, qishloq joylarida 45,5 foiz aholi istiqomat qiladi. 2025-yil uchun o‘rtacha yillik aholi soni 37,9 milliondan 38,7 millionga, aholi jon boshiga nominal YAIM 48,8 million so‘mdan 55 million so‘mga aniqlashtirildi.
Ro‘yxatga olish natijalari statistik hisoblar aniqligini oshirish va iqtisodiy faoliyatni to‘liqroq qamrab olish uchun muhim bosqich bo‘ldi. Qo‘mita vakili Jahongir Qambarovning ta’kidlashicha, aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish, korxona va tashkilotlar bo‘yicha yangilangan yillik hisobotlar hamda takomillashtirilgan statistik kuzatuvlar asosida 2017–2025-yillar uchun YaIMning yillik va choraklik ko‘rsatkichlari qayta hisoblangan. Hisob-kitoblar BMTning Milliy hisoblar tizimi standartlari va xalqaro ekspertlar tavsiyalariga muvofiq amalga oshirilgani qayd etildi. Bu yondashuv avvalgi baholarni yangi va batafsil ma’lumotlar bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan.
Jahongir Qambarovning ma’lum qilishicha, aholi tarkibida erkaklar 50,6 foizni, ayollar 49,4 foizni tashkil qilgan. Shahar joylarda 21 million 276,7 ming kishi, qishloq joylarda 17 million 770,6 ming kishi istiqomat qiladi. Mehnatga layoqatli yoshdagilar ulushi 55,7 foiz, mehnatga layoqatli yoshdan kichiklar 32,0 foiz, mehnatga layoqatli yoshdan kattalar 12,3 foiz ekani bildirildi. “15 yosh va undan katta aholining 90,7 foizi kamida umumiy o‘rta ma’lumotga ega”, — deydi Qambarov. Oliy va oliy ta’limdan keyingi ma’lumotga ega bo‘lganlar 3 271,1 ming kishi, o‘rta maxsus va kasb-hunar ma’lumotiga ega bo‘lganlar 9 737,2 ming kishi, umumiy o‘rta ma’lumotga ega bo‘lganlar 11 626,5 ming kishini tashkil etgan.
O‘zbekistonda ilk bor o‘tkazilgan yalpi qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish yakunlari bo‘yicha 7,6 million qishloq xo‘jaligiga oid hisobga olish birligi qayd etildi. 2025-yilda ularning foydalanishidagi umumiy yer maydoni 42,5 million gektar, bir yillik ekinlar ekilgan maydon 4 213,5 ming gektar, mevali bog‘lar va tokzorlar maydoni 613 ming gektar bo‘lgan. 2026-yil 15-yanvar holatiga yirik shoxli qoramollar 12 235,4 ming bosh, qo‘y va echkilar 23 091,7 ming bosh, parrandalar 120 898,7 ming boshni tashkil etdi. Qayta hisob-kitob natijasida 2025-yil uchun qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligining ishlab chiqarish hajmi 623,5 trillion so‘mga yetkazildi, bu avvalgi bahoga nisbatan 15,7 foizga ko‘pdir.
Qambarovning so‘zlariga ko‘ra, qayta hisoblashdan maqsad iqtisodiy faoliyatni to‘liqroq qamrab olish, yangi ma’lumotlarni milliy hisoblarga kiritish va yillar bo‘yicha ko‘rsatkichlarning taqqoslanuvchanligini ta’minlashdan iborat. Yangilangan natijalar bir yilda qo‘shimcha aholi, uy-joy yoki mahsulot paydo bo‘lganini emas, avvalgi baholarning yangi va batafsil ma’lumotlar asosida aniqlashtirilganini anglatadi. Uy-joy fondining umumiy maydoni 1 032 million kvadrat metr, bir kishiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha maydon 26,7 kvadrat metr deb qayta baholandi. Ro‘yxatga olish natijalari demografik va ijtimoiy siyosatni ishlab chiqish, hududlarni rivojlantirish, infratuzilmani rejalashtirish va oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlash uchun asos bo‘lib xizmat qilishi kutilmoqda.
Source: www.gazeta.uz