Toshkent shahri avtobuslarida yo‘l haqini to‘lamasdan yurish holatlari bo‘yicha 2025-yil oktabridan 2026-yil 10-noyabriga qadar jami 170 937 ta ma’muriy bayonnoma rasmiylashtirilgani ma’lum qilindi. Shahar Transport bosh boshqarmasi bergan ma’lumotga ko‘ra, nazorat tadbirlari davomida aniqlangan huquqbuzarliklar bo‘yicha ma’muriy javobgarlik choralari qo‘llanilgan, biroq qayd etilgan raqamlar jamoat transportida chiptasiz yurish muammosi hanuz dolzarbligini ko‘rsatadi. Hujjatlar O‘zbekiston Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 144-moddasi 5-qismiga muvofiq rasmiylashtirilgan, unda yo‘l haqini to‘lamagan yo‘lovchiga bazaviy hisoblash miqdorining o‘ndan bir qismi miqdorida jarima qo‘llanilishi nazarda tutilgan. Bu boradagi nazorat ishlari Toshkent shahar avtobuslarida yo‘lovchi oqimini tartibga solish va yo‘l haqi tushumini oshirish maqsadida olib borilmoqda.
Asosiy faktlar: 2025-yil oktabridan 2026-yil 10-noyabriga qadar Toshkent avtobuslarida chiptasiz yurish bo‘yicha 170 937 ta ma’muriy bayonnoma tuzilgan. Javobgarlikka tortilganlar orasida 22 929 nafar yo‘lovchi ikki va undan ko‘p marta jarimaga tortilgan; ularning 17 327 nafari 2 marta, 4 033 nafari 3 marta, 1 099 nafari 4 marta, 461 nafari 5–9 marta, 9 nafari 10 va undan ko‘p marta qayd etilgan. Amaldagi jazo — bazaviy hisoblash miqdorining o‘ndan bir qismi, ya’ni 44 ming so‘m.
Joriy tartibga ko‘ra, 1-sentabrdan boshlab O‘zbekiston shahar avtobuslarida yo‘lovchilar salonga kirish vaqtida yo‘l haqini to‘lashi kerak. Aks holda ular chiptasiz yo‘lovchi hisoblanadi va ma’muriy javobgarlik qo‘llanilishi mumkin. Ushbu talab jamoat transportida to‘lov intizomini mustahkamlash, yo‘lovchilar uchun shaffof va tartibli xizmat muhitini yaratishga qaratilgan. Toshkentda avtobus qatnovlari kengayib borayotgani sharoitida chiptasiz yurish holatlariga qarshi tizimli nazorat alohida ahamiyat kasb etadi.
E’lon qilingan statistikada takroriy huquqbuzarlar salmoqli o‘rin tutadi. Javobgarlikka tortilgan shaxslar orasida 22 929 nafar yo‘lovchi ikki va undan ortiq marta jarimaga tortilgan. Ularning 17 327 nafari 2 marta, 4 033 nafari 3 marta, 1 099 nafari 4 marta, 461 nafari 5–9 marta, 9 nafari esa 10 va undan ortiq marta qayd etilgan. Bu holat nafaqat bir martalik e’tiborsizlik, balki ayrim yo‘lovchilarda to‘lov qoidasiga nisbatan barqaror bo‘lmagan munosabat mavjudligini ham ko‘rsatadi.
Amaldagi jarima miqdori Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 144-moddasi 5-qismiga asosan belgilanadi. Yo‘l haqini to‘lamagan yo‘lovchiga bazaviy hisoblash miqdorining o‘ndan bir qismi — 44 ming so‘m miqdorida ma’muriy jarima qo‘llaniladi. Har bir yangi huquqbuzarlik yana jarimaga sabab bo‘lishi mumkin, ya’ni takroriy holatlar alohida bayonnoma va alohida javobgarlik asosida rasmiylashtiriladi. Avvalroq avtobuslarda chiptasiz yurganlik uchun jarimani 5–10 baravarga oshirish taklif qilingan edi.
Mutasaddilar tomonidan e’lon qilingan raqamlar keyingi davrda nazoratning yanada muntazam olib borilishini va yo‘l haqi to‘lovi bo‘yicha hisob-kitoblarning kuchaytirilishini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, jarima choralari bilan birga yo‘lovchilarni to‘lov qoidalari haqida kengroq xabardor qilish, avtobuslarga kirishda qulay to‘lov imkoniyatlarini taqdim etish masalalari ham muhim bo‘lib qolmoqda. Jarimani 5–10 baravarga oshirish taklifi yuzasidan keyingi qarorlar va amaliy choralar jamoat transporti xizmatidan foydalanuvchilar uchun qo‘shimcha tushuntirishlarni talab qilishi mumkin.
Source: www.gazeta.uz