Berlindagi Bundestag byudjet qo‘mitasi DW xabariga ko‘ra, 2027 yil uchun xarajat rejasini yakunlash maqsadida tun bo‘yi va juma kuni erta tonggacha ish olib bordi. 15 soatdan ortiq davom etgan majlisdan so‘ng kelishuvga mahalliy vaqt bilan taxminan ertalab soat 6 da erishilgani ma’lum qilindi. Reja asosiy byudjet va infratuzilma hamda mudofaa modernizatsiyasi uchun maxsus jamg‘armalarni birlashtiradi; unda 210 milliard yevrodan ($233 milliard) sal ko‘proq yangi qarz olish va 400 milliard yevroga yaqin soliq tushumi ko‘zda tutilgan. Bu qaror muhim, chunki maxsus jamg‘armalar hisobga olinsa, yangi qarz umumiy xarajatlarning qariyb uchdan biriga teng bo‘ladi va urushdan keyingi Germaniya tarixidagi ikkinchi eng yuqori qarz darajasini bildiradi.
Asosiy faktlar: Bundestag byudjet qo‘mitasi 15 soatdan ortiq davom etgan majlisdan so‘ng 2027 yil uchun xarajat paketini tasdiqladi. Yangi qarz 210 milliard yevrodan sal ko‘proq, soliq tushumi esa 400 milliard yevrodan bir oz kam; maxsus jamg‘armalar bilan birga qarz xarajatlarning qariyb uchdan birini tashkil etadi. Bu ko‘rsatkich faqat 2021 yildagi COVID-19 pandemiyasi avjida qayd etilgan 215,4 milliard yevrolik qarzdan keyin ikkinchi o‘rinda turadi.
Kelishuv Germaniyadagi uzoq yillik fiskal bahs-munozaralar sharoitida muhim ahamiyatga ega. Yevro hududidagi qarz inqirozidan keyin “qarz tormozi” va yangi qarzlarni jalb qilmaslik haqidagi “qora nol” va’dasi byudjet siyosatining muhim belgilaridan biri edi. Berlin rejimining hozirgi xarajat rejasi bu cheklovni amalda vaqtincha chetga surib, asosiy byudjetdan tashqaridagi maxsus jamg‘armalar orqali infratuzilma va mudofaa modernizatsiyasini moliyalashtirishga tayanadi. Tanqidchilar qarz hajmining oshishi va byudjetdan tashqari mexanizmlar yaratish amaliyotiga e’tibor qaratishi mumkin; tarafdorlar esa bu xarajatlar investitsiya kamchiliklarini bartaraf etish va xavfsizlik ehtiyojlariga javob berish uchun zarur deb hisoblaydi. Qo‘mita roziligi masala ustidagi nazoratni tugatmaydi, aksincha hujjat amalga oshirilishiga qadar keyingi muhokamalarga asos yaratadi.
DWning jonli yoritishiga ko‘ra, qo‘mita majlisi 15 soatdan ortiq davom etgan va hujjat katta qiyinchiliklarsiz kuchga kirishi mumkin bo‘lgan shaklga keltirilgan. Garchi siyosatchilar keyinchalik yaxshilash yoki o‘zgartirish uchun joy borligini aytayotgan bo‘lsa-da, dastlabki xabarda qo‘mita a’zolarining bevosita iqtiboslari keltirilmagan; qo‘shimcha munosabatlar juma kuni kutilgan. Raqamlar diqqatga sazovor: 210 milliard yevrodan sal ko‘p yangi qarz 2021 yildagi 215,4 milliard yevrolik pandemiya cho‘qqisidan juda ozgina kam, 400 milliard yevrodan bir oz kam soliq tushumi esa qarz hisobiga yopiladigan sezilarli farqni ko‘rsatadi.
Keyingi bosqich — yakunlangan byudjet loyihasining qolgan parlament va ma’muriy bosqichlardan o‘tishi; e’tibor maxsus jamg‘armalardan qanday foydalanilishi va qarz darajasi yangi siyosiy tortishuvlarni keltirib chiqaradimi-yo‘qmi, shunga qaratilishi mumkin. Hozircha qo‘mita asosiy to‘siqni bosib o‘tdi, ammo kengroq savol — Yevropaning eng yirik iqtisodiyoti fiskal qoidalar, infratuzilma ehtiyojlari va mudofaa modernizatsiyasi o‘rtasidagi muvozanatni qanday saqlashi — haligacha ochiq. DW juma kuni davomida qo‘shimcha tafsilotlar va munosabatlarni taqdim etishini ma’lum qilgan.
Source: www.dw.com