Buyuk Britaniya qiroli Charlz III ning AQShga tashrifi dastlab Amerika mustaqilligining 250 yilligini nishonlash va ikki davlat o‘rtasidagi maxsus munosabatlarni mustahkamlash maqsadida rejalashtirilgan edi. Biroq, tashrif, shuningdek, keskinlashgan munosabatlarni yumshatish bo‘yicha „qutqaruv missiyasi“ sifatida ham baholanmoqda.
Hozirda AQSh-Buyuk Britaniya munosabatlari tarang – bu Britaniyaning AQSh va Isroilning Eronga qarshi birgalikdagi urushini to‘liq qo‘llab-quvvatlashdan bosh tortgani bilan bog‘liq. Shu bois qirolning maqsadi o‘zining jozibali diplomatik harakatlari bilan, xususan, seshanba kuni Kongressdagi nutqi orqali bu ziddiyatlarni yumshatish edi.
Prezident Donald Trampning o‘zgaruvchan fe’l-atvori tufayli iliq munosabatlar bir zumda sovuqlashishi mumkin. Ammo aksincha, sobiq raqiblar ham uning marhamatiga qaytishi mumkin. Qirol nutqida ikki davlat o‘rtasidagi asrlar davomidagi hamkorlikni „yarashish va yangilanish“ deb ta’rifladi.
Ommaviy va, ehtimol, yopiq eshiklar ortidagi bu so‘zlar Anglo-Amerika ittifoqini mustahkamlash uchun yetarlimi, noma’lum. Biroq, Oq uydagi uchrashuvdan so‘ng Tramp qirolni „ajoyib inson“ deb atadi va tashrifni „haqiqiy sharaf“ deb baholadi.
Qirolning 1991 yildan beri birinchi marta Kongressga qilgan nutqida ba’zi jihatlar demokratlarni ruhlantirgan va Oq uyda shubha uyg‘otgan bo‘lishi mumkin. U „katta noaniqlik davri“ni tan olib, Yaqin Sharq va Yevropadagi mojarolarni, shuningdek, demokratiyaga tahdid solayotgan siyosiy zo‘ravonlikni eslatdi.
Qirol „1776 ruhi“ni eslab, „biz har doim ham bir fikrda emasmiz“ deb ta’kidladi. U ijro hokimiyati „nazorat va muvozanat“ga bo‘ysunishi Britaniya huquqiy an’anasi ekanligini, bu esa AQSh Konstitutsiyasining asosiy tamoyiliga aylanganini aytganda, olqishlar avval demokratlar tomondan, so‘ng butun zalga tarqaldi.
Trampning tanqidchilari prezidentni hokimiyatni suiiste’mol qilishda ayblab keladi. „Qirol yo‘q“ shioridagi mitinglar aynan shu his-tuyg‘ular bilan o‘tgan yil davomida yuz minglab odamlarni birlashtirgan edi.
Qirol „Amerikaning so‘zlari mustaqillikdan beri og‘irlik va ma’noga ega. Bu buyuk millatning harakatlari yanada muhimroq“ deganida, demokratlar orasida ham rozilik, ham xavotir eshitildi.
U NATOning 11-sentabr hujumlaridan keyin birinchi marta a’zosini himoya qilish uchun safarbar etilganini eslatdi. Tramp esa Britaniya dengiz flotini „o‘yinchoqlar“ deb atagan va samolyot tashuvchi kemalarni „ishlamaydi“ degan edi. Qirol o‘zining besh yillik dengiz floti xizmatini eslab, ikki davlat o‘rtasidagi xavfsizlik va razvedka hamkorligining afzalliklarini ta’kidladi.
U iqlim o‘zgarishi masalasiga ham to‘xtalib, „Atlantika tubidan Arktikaning halokatli erishiga qadar AQSh qurolli kuchlari va ittifoqchilarining majburiyati NATOning markazida“ ekanini aytdi.
Qirolning nutqida Jefri Epshteyn haqida hech qanday ishora bo‘lmadi. U faqat „jamiyatimizdagi ba’zi illatlar qurbonlarini qo‘llab-quvvatlash“ zarurligini umumiy tarzda eslatdi. O‘tgan yili Kongress Epshteyn tergoviga oid hujjatlarni e’lon qilishni talab qilgan edi, bu esa uning boy va qudratli kishilar bilan aloqalarini ochib berdi.
Umuman olganda, qirolning hazil-mutoyiba bilan boshlangan nutqi ikki davlat o‘rtasidagi muzni eritishga muvaffaq bo‘ldi. U Oskar Uayldning „AQSh va Angliya hamma narsada umumiy, albatta, tildan tashqari“ degan iqtibosini keltirdi va Britaniya hukmronligini tiklash uchun „ayyor orqa harakat“ bilan kelmaganini aytdi.
Source: www.bbc.com