Deutsche Welle (DW) muxbiri Alican Uludag uch oydan beri Turkiyada hibsda. Unga prezident Rajab Toyyib Erdoganni haqorat qilish, yolg‘on ma’lumot tarqatish va davlat muassasalarini kamsitish kabi 22 ta ijtimoiy tarmoq posti bo‘yicha ayblovlar qo‘yilgan.
Uludag 19 fevral kuni Anqaradagi uyida hibsga olinib, Istanbulga olib ketilgan va u yerda qamoqqa olingan. Sud jarayoni Anqarada bo‘lsa-da, u faqat videoaloqa orqali ishtirok etishga ruxsat olgan. Uning shaxsan ishtirok etish iltimosi rad etilgan.
DW bosh direktori Barbara Massing ayblovlarni asossiz deb atab, hibsni “matbuot erkinligiga qaratilgan qo‘rqitish urinishi” deb baholadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hukumat muxbirlarni bostirish orqali norozilik ovozlarini yo‘q qilishga harakat qilmoqda.
Chegara bilmas muxbirlar tashkilotining Turkiya vakili Erol Onderoglu Uludagni “hokimiyatga bo‘ysunuvchi sud tizimi tomonidan o‘zboshimchalik bilan nishonga olingan” deb ta’rifladi. Uning fikricha, jurnalistning tergovlari hokimiyatdagilarni g‘azablantirgan bo‘lishi mumkin.
Uludagning o‘zi hibsni ishini davom ettirishiga to‘sqinlik qilish maqsadida qilingan deb hisoblaydi. U “Men hech qanday aybni tan olmayman va haqiqatni izlashda davom etaman” degan.
Turkiyada matbuot erkinligi ahvoli yomonlashmoqda. RSF 2026 yilgi indeksida Turkiya 180 davlat ichida 163-o‘ringa tushib ketgan. Senzura, qonuniy jazo va jinoiy javobgarlik qo‘rquvi jurnalistlar uchun kundalik hayotga aylangan.
Turkiya jurnalistlar uyushmasi (TGS) davlatning ommaviy axborot vositalariga aralashuvi kuchayganini ogohlantirgan. “Dezinformatsiya”, “prezidentni haqorat qilish” kabi ayblovlar muntazam ravishda tanqidiy reportajlarni bostirish uchun ishlatilmoqda.
2022 yilda kuchga kirgan 217/A modda “senzura qonuni” deb atalib, “yolg‘on ma’lumot tarqatish”ni jinoyat deb belgilaydi. Tanqidchilar bu qonun jurnalistlarni qo‘rqitish vositasi sifatida ishlatilayotganini ta’kidlaydi.
TGS ma’lumotlariga ko‘ra, 27 aprel holatiga 15 nafar jurnalist va media xodimi hibsda. Ulardan biri Etkin axborot agentligi muxbiri Pinar Gayip bo‘lib, u “qurolli terroristik tashkilotga a’zolik”da ayblanmoqda.
Source: www.dw.com